Aft Neden Olur?

Diğer adı “aftöz ülser” olan aft, ağız içinde görülen ağrılı ülserdir. Klasik aft yarası, ağız içindeki mukoza tabakası üstünde, kırmızı oval sınırlı yaralar halinde görülür. Sağlık Bakanlığı’nın bu konuda yayınladığı bir istatistik yok ama diğer ülkelerin verilerine bakıldığında, toplam nüfusun %20 ile %40’ı arasında kişi hayatının bir döneminde bu yaralarla karşı karşıya kalıyor. Bir diğer istatistik ise, kadınların erkeklere oranla bu yaralara daha yatkın olduğunu gösteriyor. Aft genellikle; yanak ısırma, dudak yeme veya darbe sonucu ağız içinde oluşan açık yaralar, baharat, çikolata, kahve gibi çeşitli gıdalara karşı hassasiyet, bazı vitamin ve mineral eksiklikleri, hormon dalgalanmaları, bazı diş macunları ve gargara suları nedeniyle oluşmakla birlikte bunlardan farklı bir nedenden dolayı da görülebilir.

Aft, kadınlar dışında en çok ergenlikte ve ergenliği takip eden 4-5 senelik süreçte görülmektedir. Yaş ilerledikçe (normal sağlık koşullarında) yaralar daha az görülmeye başlar. Bulaşıcı olmayan aft nedenleri arasında pek çok farklı sorun, kalıtımsal özellikler ve çevre koşulları gösterilse de bu yaraların tam olarak nedeni bilinmemektedir. Yukarıda sayılan nedenlere ek olarak kaygı ve stres gibi duygu durumları, bazı ilaçlar (ağrı kesiciler, beta blokerler…) ağız içinde çeşitli bölgelerde ülser benzeri yaralara neden olabilir.

Aftın Diğer Nedenleri

Helicobacter Pylori: Bazı araştırmalar, peptik ülsere (mide ülseri) neden olan “helicobacter pylori” bakterisini, ağız içinde oluşan yaraların nedenleri arasında göstermektedir.

Ülseratif Kolit: Kolon ve rektumun iç çeperinde ülserlere ve tahrişe neden olan “ülseratif kolit” ile kronik ve iltihabi bir bağırsak hastalığı olan “Crohn hastalığı” tekrar eden aftlara neden olabilir.

Çölyak Hastalığı: Glüten intoleransı nedeniyle bağırsaklarda sorunlara yol açan çöyak hastalığı bazı vitamin ve minerallerin vücut tarafından emilmesine engel olarak aft yaralarına yol açabilir.

Behçet Hastalığı: Göz iltihabı, genital bölgede oluşan yaralar ve aftlar Behçet hastalığının karakteristik belirtileri arasındadır.

Zayıf Bağışıklık Sistemi: Bağışıklık sisteminin zayıflatan hastalıklar ve enfeksiyonlar ağız içinde yaralara neden olabilir.

Ağız Bakım Ürünleri: Sodyum lauril sülfat içeren diş macunu ve gargara sularının aft oluşumu riskini arttırdığı bilinmektedir. Bu ürünleri satın alırken ambalaj üzerindeki içindekiler bölümüne bakarak “sodium lauryl sulfate” içerip içermediğini öğrenebilirsiniz.

Adet Dönemi: Adet dönemindeki hormon dalgalanmaları aft oluşumuna yol açabilir.

Vitamin ve Mineral Eksiklikleri: B12 vitamini, folik asit, çinko ve demir eksikliği aftlara neden olabilir.

Bazı Gıdalar: Acı baharatlar, portakal, greyfurt, limon gibi asitli bazı besinler ve çok sıcak yemekler ağız yaraları nedenleri arasındadır.

Kırık Diş: Yanağınızı ısırmanıza neden olan kırık veya çarpık dişler ile ağzınıza tam olarak oturmamış dental uygulamalar (implant, kaplama..) aft riskini arttırır.

Aft İçin Doktora Ne Zaman Gitmeli?

Öncelikle, küçükte olsa tekrarlayan aft için doktora gitmeniz gerekir. Çünkü normalde aftlar sık sık tekrar eden yaralar değildir. Doktor tanısı ve tedavisi gerektiren durumları şöyle sıralayabiliriz.

  • Aftın neden olduğu ağrı şiddetleniyorsa ve kontrol edemiyorsanız
  • Aft, ishalle birlikte görülüyorsa doktora gidilmelidir. Bu durumda sistemik bir rahatsızlığınız olabilir
  • Yaralar ağız içi dışında başka bölgelerde, özellikle genital bölgede görülüyorsa
  • 3 haftadan uzun süren aftlar için doktora gitmelisiniz

Doktorunuz muayene sırasında herpes, yaralanma ve enfeksiyon ihtimallerini elemek için çeşitli testler isteyebilir. Uzun süreli yaralar için ağız kanseri taraması gerekebilir. Bağışıklık sistemini veya bağırsakları etkileyen bir rahatsızlığınız olup olmadığını kontrol edebilir.

Aft Tedavisi

Aft tedavisinde kullanılan yöntemler yaraların nedenine bağlı olarak farklılıklar gösterebilir. Ayrıca kullandığınız ağız bakım ürünleri değiştirmeniz ve tükettiğiniz gıdalarda değişiklik yapmanız gerekebilir. Aft tedavisi için evde kullanabileceğiniz bazı yöntemler var ancak bu yöntemleri bir süre kullanmanıza rağmen yaralar iyileşme göstermiyorsa kendi kendinizi tedavi yerine bir doktora giderek yardım almanız tavsiye edilir.

  • Ağzınızı 250ml suyla karıştırdığınız yarım çay kaşığı tuzla çalkalayabilirsiniz
  • Eczanelerde yara üstüne direk olarak sürülen ve yarayı uyuşturarak ağrıları hafifleten merhemler bulabilirsiniz
  • Tıbbi tedavi yöntemleri ise aşağıdakilerin bir veya bir kaçını içerebilir;
  • Lezyonlara gümüş nitrat uygulanması
  • Yaraların kısa sürede geçmesini sağlayan reçeteli merhemler
  • Özel, antiseptik içerikli ağız gargaraları
  • Ağrılar şiddetliyse ağrı kesici kullanımı

Bu Yaralardan Korunmak İçin Ne Yapmalı?

  • Mukoza tabakasını tahriş edebilecek yaralanmalardan kaçının ve çok sert diş fırçası kullanmayın
  • Stresi kontrol altına almaya çalışın
  • Diş macunu ve gargara suyu seçerken sodyum lauril sülfat içermemesine özen gösterin
  • Yemek yerken veya sakız çiğnerken konuşmayın
  • Dişlerinizi düzenli olarak kontrol ettirin
  • Vitamin veya mineral eksikliği yaşıyorsanız doktorunuzun önerdiği takviyeleri aksatmadan kullanın
Kaynaklar


Bu yazılar da ilginizi çekebilir:

, , , , ,


Aft Neden Olur? İçin 13 Yorum Yapılmış

  1. hira nur 07/05/2014 #

    Ağız yarası bilhassa dilimde çıkmasından çok mağdurum :s

  2. isimsizz 13/05/2014 #

    Gitmediğim doktor kalmadı bütün doktorların söylediği aynı resmen, ben bilmiyorum demeye getirip baştan savıyorlar, 2 yıldır sürekli çıkıyor varsa çaresi lütfen paylaşın.

    • erol kurt 27/06/2014 #

      Evet ben de çok doktordan aynı cevabı aldım. Ama şimdi hiç aft çıkmıyor zira bir hastalıktan dolayı tedavi alıyorum bu vesileyle hiç hiç çıkmıyor. Şimdilik izliyorum yaklaşık 7 ay oldu hala çıkmıyor, bakalım daha ne kadar sürecek zira ayda bir filan mutlaka çıkardı. Sizlere geçmiş olsun.

    • elif 01/07/2014 #

      Benim de öyle oluyordu yılda 3’ten fazla tekrar ediyordu ve kan sonuçlarımda da bir şey çıkmayınca doktorum bana paterji testi yaptı yani behçet hastalığını bulmak için yapılan test. 3 gün boyunca koluma 1 tane iğne batırdılar ve sonu pozitif çıktı ve hastalıktan emin olmak için bir sürü bir şey daha ve şimdi tedavi görüyorum eski ağız yaralarım kalmadı, umarım yararlı olmuştur geçmiş olsun.

    • Hamit 04/08/2014 #

      Kardeşim bunun gerçek sebebi henüz bulunmuş değil lakin stres en büyük sebebi ayrıca ağız içi çok hassas bir yapıya sahiptir, ağız ve yanak ısırmaları (örneğin sinirliyken) tırnak yemeler (kısaca mikrop bulaştırma) gibi sebeplerden dolayı küçük aftlar çıkar bir iki günde biraz büyür beş altı gün içinde de kendiliğinden kaybolur. Düzenli bi ağız ve diş bakımı yapar ve elini ağzına götürmezsen ve tabi ağız içini ısırmazsan çıkma ihtimali çok düşer. Vitamin ve gıdana da dikkat etmen gerekiyor.

  3. nur 15/05/2014 #

    Kesinlikle sinir stres ve vitamin eksikliği, tabii ekşiler ve diş sorunları da etki ediyor, bağışıklık sistemim zayıfladı ve kansızlık var. Hemen aft çıktı sağlığınıza dikkat edin aman bir şey olmaz deyip geçmeyin sağlıklı günler dilerim.

  4. türkan 05/08/2014 #

    Ben de şundan emin oldum psikolojik stres faktörü genelde bu bendeki, tabii doktorlar ilaç verip gönderiyor ben kendim evde tedavi yapıyorum, nasıl mı karbonatı krem kıvamına getiriyorum yaranın üstüne koyuyorum günde bir kez.

  5. hale 04/01/2015 #

    Bende sürekli var aft tabii ben nedenini b12 vitamin ve demir eksikliğine buluyorum aynı zamanda stres de etkiliyor kurtulamadım gitti afttan.

  6. nur 07/03/2015 #

    Ben de çok uğraştım hatta bende ayda 2 tane bile çıkıyordu. Bir keresinde 5 tane art arda çıktı en sonunda iyi bir araştırma hastanesine gittim bana b12 iğnesi verdi kullanıyorum ve cidden çok faydalı tam geçti değil ama faydasını gördüm.

  7. hüseyin 18/03/2015 #

    bunun nedeni bilinmemekte ama doktora gidip uygulanan tedavilerden sonuç alamazsan uykuyu vaktinde uyuyacaksın dengeli beslenme sıkıntı stresten uzak duracaksın bir de uygulayacağın i cenacorta denen ağız yarası melhemini gece yatmadan önce yaranın üzerine sürüp uyuyacaksın birde dişlerini sensodin diş macunu ile fırçalarsan büyük faydası var birde hemen çözüm olan oral mediç denen kulak çöpüne benzer bir kutunun için de birkaç tane çıkar onu kırıp yaranın üzerine sürersen acısı 5 sn sürüyo ama ağrıyı acıyı hemen kesiyor ama zamanla tekrar çıkmaması için dediğim gibi uyku stres sıkıntı bunlardan uzak.

  8. ABDULLAH 10/04/2015 #

    30 yaşından sonra çıktı 1-2 ayda bir çıkıyor genelde dilimin ucunda henüz tam teşhis koyan bir doktor bulamadım ama araştırıyorum inşallah bulacağım nedenini. Çok kötü bir hastalık konuşmada bile çok zorlanıyorum çok ağrı yapıyor hepinize Allah şifa versin bana da.

  9. kamil 18/04/2015 #

    Ben yıllardır çekiyorum (20 yıl) bazen 10 gün arayla çıktığı oluyor fakat 6 aydır rahatım ne kadar etkisi var bilmiyorum ama 6 aydır paradontaks diş macunu kullanıyorum ve kullanmaya başladığımdan beri yüzde doksan azaldı denemekten bir zarar olmaz bende gösterdiği etkiyi gösterirse büyük bir ıstıraptan kurtulmuş olursunuz.

  10. Rana 06/05/2015 #

    Ağız dili anladım da boğazda çıkar mı yaa ölüyorum müdahale de edemiyorum bu nasıl ağrı? Bilen biri ne yapabilirim lütfen yazsın.

Bir Cevap Yazın


Önemli Not: Nedenolur.net, yorumlar bölümünde sorulan sorular için danışmanlık hizmeti vermez ve sorular doktorlara ulaştırılmaz. Okuyucuların sordukları sorulara verilecek cevaplar tamamen diğer okuyucuların gönüllülük esasına dayanmaktadır. Yorum kısmı hastalıklarla ilgili diğer ziyaretçilerin deneyimlerini paylaşması amacıyla açık tutulmaktadır. Kişisel sorulara site yöneticileri cevap vermeyeceklerdir.