Gebelikte Mide Bulantısı

Hamile kadınların çoğunda, genellikle de 1. trimesterde (ilk 3 ay) sabah bulantısı ortaya çıkar. Bu son derece yaygın bir durumdur.  Yükselen hormon değerleri, tansiyonda dalgalanmalar ve karbonhidrat metabolizmasındaki değişiklikler sabah bulantısının olası nedenleridir.

Kilo kaybı gibi, normal olarak kabul edilenden daha şiddetli belirtilere yol açan sabah bulantıları ise ‘hiperemezis gravidarum‘ olarak adlandırılır.

Hiperemezis gravidarum, kilonun yanı sıra vücudun su kaybetmesine ve yetersiz beslenmeye neden olabilir. Hatta hiperemezis gravidarumdan şikayetçi bazı anne adaylarının hastaneye yatması gerekebilir.

Özellikle gebeliğin ilk 3 aylık döneminde hamile kadınların neredeyse yarısı belli bir ölçüde sabah bulantılarını yaşar. Başlıca belirtiler bulantı ve kusmadır. Sabah bulantısı tipik olarak en şiddetli sabah saatlerinde ortaya çıkar ve bu nedenle yabancı dillerde genel olarak ‘sabah hastalığı‘ adıyla anılır. Öte yandan genel olarak ‘sabah bulantısı’ olarak sözü edilen bulantı, günün herhangi bir saatinde, sabah ya da akşam ortaya çıkabilir.

Bulantıların şiddeti ve süresi kadından kadına farklılık gösterebilir. Bazı kadınlarda sadece bulantı şikayeti görülürken bazılarında bulantılara kusma da eşlik eder. Gebelik dönemi dışında da araba tutan, migren şikayeti olan, çeşitli tat ve kokulara karşı midesi hassas olan ve ikiz ya da üçüz bekleyen kadınlarda bulantı şikayeti görülmesi daha olasıdır.

Çoğunlukla gebelikteki bulantı ne anne adayına ne de doğacak bebeğe zarar vermez. Ancak kilo ve su kaybına yol açan, gün içinde birçok kez kusmaya neden olan bulantılar zamanında tıbbi müdahale gerektirir.


Gebelikte Bulantı Belirtileri

Hamilelikte sabah bulantılarına şu belirtiler eşlik edebilir:

  • Mide bulantısı
  • İştah kaybı
  • Kusma
  • Depresyon veya kaygı gibi psikolojik etkiler

Gebelikte yaşanan mide bulantıları yaşam kalitesini etkileyebilir. Çalışmayı, sosyalleşmeyi ve varsa diğer çocuklarla ilgilenmeyi engelleyebilir. Gebe kadınlar bulantılarla birlikte kaygı veya depresyon gibi çeşitli psikolojik şikayetlerde artış olduğunu belirtirler. Bebek haberinin henüz yeni olduğu ve anne adaylarının mutlu ve heyecanlı olmayı bekledikleri bu dönemde bulantılar moral bozucu bir hal alır ve depresyonu tetikleyebilir.

Kadınların ruh hali üzerindeki etkileri nedeniyle gebelikteki bulantıların psikolojik olduğuna dair çeşitli görüşler ortaya çıkmıştır. Ancak henüz bu iddiaları kanıtlayan bir araştırma yoktur.

Gebelikte Mide Bulantısının Olası Nedenleri

Gebelikte neden mide bulantısının ortaya çıktığı halen daha gizemini korumaktadır ama fiziksel ve metabolizma ile ilgili faktörlerin önemli bir rol oynadığı düşünülür. Bu faktörleri şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Östrojen dahil olmak üzere yükselen hormon seviyeleri
  • Beslenmenin yeterince B6 vitamini içermemesi
  • Tansiyon değerlerindeki dalgalanmalar, özellikle düşük tansiyon
  • Değişen karbonhidrat metabolizması
  • Hamileliğin tetiklediği büyük fiziksel ve kimyasal değişimler

Gebelikte Bulantı Ne Zaman Başlar, Ne kadar Sürer?

Gebelikte bulantılar genellikle hamileliğin 6. haftasında başlar, 9. hafta yakınlarında şiddetlenir ve genellikle 3. aydan sonra / 14 ila 16. haftalar arasında sonlanır. Bulantı bir kez başladığında 1 ila 4 saat arasında bir süre devam edebilir.

Gebelikte 20. haftaya dek hatta belki de tüm hamilelik boyunca bulantı şikayeti devam eden kadınlar da vardır ancak neyse ki bu tip durumlar nadir görülür. Özellikle erken dönemde doktora başvurulursa bulantıların beklenenden daha uzun süre devam etmesinin önüne geçilebilir.

Hamileliğin 9. haftasından sonra ilk kez bulantı ve kusma ortaya çıkmış, baş ağrısı, ateş veya ağrı benzeri şikayetler görülmeye başlamışsa doktora başvurulması gerekir. Bu belirtiler normal gebelik bulantılarından başka bir probleme işaret ediyor olabilir.

Gebelikte Bulantı ve Bebeğiniz

Bazı kadınlar kusmanın doğacak bebeğe zarar vereceğinden endişe ederler. Kusma ve öğürme karın kaslarını gerebilir, bölgesel ağrı ve acıya neden olabilir. Ancak kusma sırasında yaşanan bu tip fiziksel belirtilerin bebeğe bir zararı olmayacaktır. Cenin, su kesesi (amniyon sıvısı) içinde mükemmel bir biçimde koruma altındadır.

Yapılan bazı çalışmalar, normal kabul edilen şiddetteki bulantıların, düşük yapma riskinin azaldığı anlamına geldiğini göstermiştir. Ancak vücudun susuz kalmasına ve kilo kaybına neden olan şiddetli bulantılar bebeğin yeterince beslenememesine neden olarak düşük kiloda doğmasına yol açabilir.

Eğer bir türlü sonu gelmeyen bulantı ve kusma şikayetiniz varsa doktorunuzla konuyu mutlaka görüşmelisiniz.

Şiddetli Gebelik Bulantıları (Hiperemezis Gravidarum)

Gebe kadınlarda binde bir oranında şiddetli gebelik bulantısı olarak tanımlayacağımız hiperemezis gravidarum görülme ihtimali vardır. Ailesinde HG hikayeleri olanlar da görülme riski daha yüksektir. Tekrarlayan kusmalar, kilo kaybı ve vücudun su kaybetmesi gibi belirtileri vardır. Bu hastalığın tedavisinde anne adayının hastaneye yatırılması ve damardan sıvı ve besin verilmesi gerekebilir. İlk hamileliklerinde hiperemezis gravidarum ile karşı karşıya kalan kadınların 2. hamileliklerinde de aynı tecrübeyi yaşama olasılıkları yüksektir.

Hiperemesis gravidarum’da olası komplikasyonlar şu şekilde sıralanabilir:

  • Elektrolit dengesizlikleri
  • Aşırı kaygı ve depresyon hali
  • Ceninin yetersiz beslenmesi
  • Karaciğer, kalp, böbrek ve beyin gibi hayati organların zorlanması

Gebelikte Bulantı İçin Neler Yapılabilir?

Doktorunuz hamile olduğunuzun farkında olarak, durumunuza uygun bir ilaç vermediği sürece, kendi kendinize ilaç almamalısınız.

  • Yatmadan önce ya da sabah kalktığınızda, birkaç parça kraker, sade kızarmış ekmek ya da sade bisküvi yiyebilirsiniz.
  • Midenizi bulandıracağından şüphelendiğiniz hiçbir şeyi yemeyin. Genel olarak karbonhidratlı yiyecekler daha az dokunur. Ancak makarna, pilav, ekmek tarzı bu  karbonhidratlar az yağlı olmalıdır.
  • Sıcaktan çok soğuk yemeklere yönelebilirsiniz. Sıcak yemekler daha çok koku yayar ve bu kokular da midenizi kaldırabilir.
  • Düzenli olarak küçük öğünler yiyin, boş mide bulantıyı tetikler.
  • Yemeklerden sonra uzanmayın.
  • Yemek yapmak ya da yiyecek hazırlamak bulantıyı tetikleyebilir. Bir süre yemek yapmaya ara verebilirsiniz.
  • Olabildiğince sıvı almaya çalışın. Suyu bir kerede çok miktarda değil de, gün içerisinde sık sık ve yudum yudum için.
  • Karnınıza baskı yapmayacak şekilde bol giysiler giyin.
  • Hareket halinde olmak bulantıyı arttırabilir. Mümkün olduğunca dinlenin.
  • Dikkatinizi bulantıdan uzak tutmaya çalışın. Düşündükçe bulantı tetiklenebilir.

Ne Zaman Doktora Görünmeli?

Aşağıdaki belirtiler ortaya çıktığı takdirde hamile bir kadın vakit geçirmeden doktora başvurmalıdır. Bu belirtiler şiddetli bulantı ve sık kusma sonucu su kaybı ve benzeri nedenlerle doktor müdahalesi gerektiğine, yani hiperemezis gravidaruma  işaret ediyor olabilir:

  • Yemek yemeyi ve sıvı almayı engelleyecek şekilde gün boyu süren bulantılar
  • Gün içerisinde 3-4 kez kusma ve midede hiçbir şeyin tutulamaması
  • Kahverengimsi renkte ya da kanlı kusmuk
  • Kilo kaybı
  • Bayılma ya da baş dönmesi
  • Kafa karışıklığı
  • İdrara az çıkma
  • Nabız artışı
  • Tekrarlı baş ağrıları
  • Hoş olmayan ağız ya da vücut kokusu
  • Aşırı halsizlik
Kaynaklar


Bu yazılar da ilginizi çekebilir:

, , , ,

Gebelikte Mide Bulantısı İçin 1 Yorum Yapılmış

  1. şaziye 30/03/2016 #

    15+4 hamileyim bulantımda azalma var (çunkü benimki gün boyu süren bir bulantıydi ) şu an sanahları ve ikindin ćok olur herkes azaldiysa korkma sonlanacaktır diyor fakat ben endiseliyim ve gerçekten psikolojim bozuldu artık 6.haftadan beri zor zaman geçiriyorum geçmez diye korkuyorum artık.azalınca geçecek diye düşunuyorum her sabah umud edip kalkıyorum ama azalsa da devam

Bir Cevap Yazın


Önemli Not: Nedenolur.net, yorumlar bölümünde sorulan sorular için danışmanlık hizmeti vermez ve sorular doktorlara ulaştırılmaz. Okuyucuların sordukları sorulara verilecek cevaplar tamamen diğer okuyucuların gönüllülük esasına dayanmaktadır. Yorum kısmı hastalıklarla ilgili diğer ziyaretçilerin deneyimlerini paylaşması amacıyla açık tutulmaktadır. Kişisel sorulara site yöneticileri cevap vermeyeceklerdir.