Spastik Kolon Nedir?

Spastik kolon terimi, bağırsakta işlev bozukluğunu anlatan ‘irritabl bağırsak sendromu’ (kısaca İBS) için kullanılan diğer bir terimdir. Bu sendromda bağırsakların kendisinde bir sorun yoktur.

Bağırsaklar incelense, mikroskop altında bile tamamen sağlıklı gözükecektir. Oysa bir yandan da bağırsakların işlevinde aksamalar vardır.

Bunun anlamı, sağlam bağırsaklara rağmen hastada sık sık karın krampları, karın ağrısı, şişkinlik, kabızlık ve ishal benzeri şikâyetler meydana gelir. İBS’nin bir diğer adı da huzursuz bağırsak sendromudur. Tüm bu terimler aynı rahatsızlığı tanımlar. Spastik kolon terimi daha eski bir terimdir.

Geçmişte spastik kolon denilirken rahatsızlığa şimdilerde irritabl bağırsak sendromu denmesinin nedeni, tıp dünyasının yeni bir anlayışı yansıtmak istemesinden kaynaklanmaktadır. İBS hem fiziksel hem de zihinsel nedenleri olabilen, hastaların doktora başvurmasını gerektiren, hayal ürünü olmayan bir rahatsızlıktır. Oysa çoğu kişi bu rahatsızlığın farkında bile olmadan, şikâyetleri ‘yapım böyle’ diye kabul ederek, doktora görünme ihtiyacı duymaz.

İkinci olarak “spastik kolon” terimi bağırsak kaslarının kasılmalarındaki, hareketliliğindeki artışı anlatmaktadır. Bu kasılmalara spazm da denir. Oysa İBS’de her zaman bu kasılmalarda artış görülmez. İBS’de bağırsak kaslarının hareketliliğinde azalma da olabilir. Dolayısıyla eskiden kullanılan spastik kolon terimi rahatsızlığı adlandırmak için her durum için geçerli, doğru bir ifade olmaz.


Yukarıda sözü geçen tüm bu nedenlerle, günümüzde spastik kolon terimi daha çok halk arasında söylenmeye devam ederken, tıp dünyasında aynı rahatsızlığın adı ‘irritabl bağırsak sendromu’, kısaca İBS olarak geçmeye başlamıştır.

Spastik kolonun nedeni ve şiddeti kişiden kişiye göre değişir. Tedavi ile belirtilerin giderilmesi hedeflenir ve bunun için kişinin beslenme şeklini değiştirmesi, fiziksel aktivitelerini artırması, stresle baş etmeyi öğrenmesi ve çeşitli ilaçları kullanması önerilebilir.

Spastik Kolon Neden Olur?

Spastik kolon genellikle geç ergenlik veya erken erişkinlik döneminde ortaya çıkar. Çeşitli araştırmalar sonucu, kadınlarda spastik kolon rahatsızlığına, erkeklere oranla 2 kat daha fazla rastlandığı belirlenmiştir. Bu durum spastik kolon ile hormonal değişiklikler arasında bir bağlantı olabileceğini akla getirir.

Öte yandan bu rahatsızlıktan mustarip kişilerin doktora pek gitmediği ve kadınların daha özenli davranarak erkeklere kıyasla daha çok doktora başvurmaları nedeniyle, sonuçların bu şekilde çıktığı teorisi de yavaş yavaş yayılmaktadır. Spastik kolon şikâyetinin her iki cinste de benzer oranda görüldüğünü savunan araştırmacılar da vardır.

  • Mide-bağırsak sisteminde normalden daha güçlü ya da zayıf kasılmalar veya beyin ve bağırsaklar arasında sinyal gönderimindeki aksaklıklar ağrı ve rahatsızlıklara neden olabilir. Olabilir demek zorundayız çünkü bugün hala tıp dünyası, spastik kolon rahatsızlığının tam olarak neden kaynaklandığını söyleyememektedir.

Uzmanlar birkaç sorunun bir araya gelip spastik kolon rahatsızlığına yol açtığı konusunda hemfikirdirler. Bununla birlikte, spastik kolon (ya da huzursuz bağırsak sendromu) kansere yol açan veya cerrahi müdahale gerektiren bir rahatsızlık değildir. Fiziksel bir anormallikten kaynaklanmaz ya da iltihabi bağırsak hastalığı kadar ciddi sonuçlar doğurmaz.

Yine de spastik kolon kronik bir hastalıktır ve ara sıra herkesin başına gelen kabızlık ya da mide bozulması gibi şikayetlere göre baş etmesi daha güçtür.

Irritabl Bağırsak Sendromuna Yol Açabilecek Etkenler

  • Fiziksel Sorunlar

Beyin ve bağırsak iletişimindeki sorunlar: Beyin ve bağırsaklar arasındaki sinyaller bağırsakların çalışma şeklini kontrol eder. Bu sinyallerle ilgili sorunlar spastik kolon belirtilerine neden olabilir.

Bağırsak hareketliliği sorunları: Bağırsaklarda yavaş hareketlilik kabızlığa ve hızlı hareketlilik de ishale yol açabilir. Spazmlar karın ağrısına neden olabilir. Spastik kolon söz konusu olduğunda, stres nedeniyle veya yemeklerden sonra bağırsak hareketlerinde dramatik bir artış meydana gelebilir.

Ağrı duyarlılığı: İBS sorunu olanlarda bağırsaklar daha duyarlı olabilir ve bu durumda gaz ya da dışkı gibi faktörler normalden daha çok ağrıya neden olabilir. İBS’de beyin bağırsaktan gelen ağrı sinyallerini daha farklı işleyebilir.

Enfeksiyonlar: Mide-bağırsak kanalındaki bakteriyel bir enfeksiyon bazı kişilerde IBS sorunun ortaya çıkmasına yol açabilir. Araştırmacılar neden bazı kişilerde enfeksiyon sonrası IBS gelişirken diğerlerinde böyle bir durumun görülmediğini henüz tam olarak açıklayamamışlardır.

İnce bağırsakta bakterilerin çoğalması: Normalde, ince bağırsakta az miktarda bakteri yaşar. Bu bakterilerin çoğalması ya da bakteri türünde değişiklik olması gaz, ishal ve kilo kaybı gibi sorunlara yol açabilir. Bazı uzmanlar bakteri çoğalmasının spastik kolona yol açabileceğini düşünmektedir.

Vücut kimyasalları: İBS rahatsızlığı bulunan genç kadınlarda belirtiler daha şiddetli yaşanırken, İBS sorunu olan, menopoz sonrası dönemdeki kadınlarda şikayetlerin hafiflediği görülür. Bu durum üreme hormonlarının IBS belirtilerini şiddetlendirdiğini düşündürtmektedir.

Gıda duyarlılığı: İBS sorunu olan birçok kişide karbonhidrat açısından zengin gıdalar, baharatlı ya da yağlı yiyecekler, kahve veya alkollü içecekler, belirtileri tetikleyen faktörler olarak belirlenmiştir. Ancak, bu tip gıda duyarlılığı olan kişilerde genellikle gıda alerjisi belirtileri görülmez. Uzmanlar şeker veya safra asitlerinin yeterince emilmemesinin belirtilere yol açabileceğini düşünmektedir.

  • Psikolojik Sorunlar

Kaygı, depresyon, panik bozukluk, posttravmatik stres bozukluğu gibi şikayetleri olan kişilerde spastik kolon rahatsızlığına daha çok rastlandığı görülmüştür. Yine de ruh sağlığı ile spastik kolon arasındaki bağlantı net şekilde kurulmuş değildir.

Bir kişide spastik kolon rahatsızlığı varsa, günlük hafif çatışmalar veya az miktar strese karşı bile bağırsaklar şiddetli bir şekilde yanıt verebilir. Stres, bağırsakta olan bitenlere karşı zihni daha duyarlı hale getirir. Öte yandan spastik kolon rahatsızlığı da stres düzeyini artırabilir.

Spastik Kolona Ne İyi Gelir?

Spastik kolonla baş etmek için genellikle bir sağlık uzmanı gözetiminde kişinin beslenmesinde ve yaşam tarzında değişiklikler yapması başlıca önerilerdir. Bu konudaki bazı genel tavsiyeleri sıralamaya çalışalım:

Lif alımını artırın: Lifli gıdalar bağırsaklardaki spazmları azaltmaya yardımcı olur ve bağırsak hareketlerini düzene sokar. Ancak bir yandan da aynı gıdalar ishal, gaz, şişkinlik, sancı gibi spastik kolon şikayetlerini tetikleyebilir. Bu nedenle bir kaç hafta içinde lif miktarını yavaş yavaş arttırarak lifli gıda tüketmeyi denemek gerekir. Vücudunuz size doğru yola gösterecektir.

Stresi yönetin: Eğer stres nedeniyle spastik kolon şikayetlerinizde artış gözlemliyorsanız nefes alma tekniklerinden tutun yogaya varana dek önerilen pek çok stresle baş etme yönteminden birini deneyebilirsiniz. Bazen kitap okumak ya da duş almak gibi basit bir yöntem bile gevşemek adına işinize yarayabilir.

Belirtileri tetikleyen yiyeceklerden kaçının: Eğer şişkinlik ve / veya gaz sorunlarıyla baş etmeye çalışıyorsanız, brokoli, lahana, karnabahar, fasulye ya da size rahatsızlık verdiğini bildiğiniz diğer gıdalardan kaçınmak en doğrusu olacaktır. Belirtileri tetiklediği bilinen diğer gıdalar arasında alkollü içecekler, kahve, soda, çikolata, yağlı yiyecekler, süt ürünleri ve bazı şeker içermeyen tatlandırıcılar da sayılabilir.

Öğünleriniz düzenli olsun: Her gün öğünlerinizin aynı saatte olması bağırsakların düzenli şekilde işlemesini teşvik edebilir. İshal problemi varsa, az ama sık yemek daha az problem yaşamaya yardımcı olabilir. Kabızlığa karşı ise lifli gıda tüketimi arttırılabilir.

Düzenli egzersiz yapın: Stresi ve depresyona neden olan olumsuz duyguları azaltmanın yanı sıra, düzenli egzersiz yapmak bağırsakların normal şekilde çalışmasına da yardımcı olabilir.

Bol su için: Su hem vücudun susuz kalmasını önler hem de kabızlık gibi bir sorun varsa dışkıyı yumuşatarak yardımcı olabilir. Ayrıca lifli gıda tüketirken de gaz, şişkinlik, kabızlık gibi şikayetleri önlemek için de bol su içilmesi gerekir.

İshal ya da kabızlık için ilaç kullanılacaksa ilk olarak bir doktora danışmak en iyisidir. Bu tip ilaçların uzun süreli kullanımı bağımlılık yaratabilir ve uzun dönemde sorunlara yol açabilir.

Kaynaklar


Bu yazılar da ilginizi çekebilir:

, , , , ,


Spastik Kolon Nedir? İçin 5 Yorum Yapılmış

  1. hülya 22/07/2015 #

    Benim ağrılarım hiç düzelmedi hep ilaç hep ağrı kesicilerle yaşıyorum son gittiğim doktor spastik kolon dedi bazen korkuyorum kendimden bir gün ağrım yoksa 2 gün ağrım oluyor hemen hemen ağrılarla yaşıyorum üzülüyorum moralim bozuluyor iyileşmiyeceğim diye.

    • ersin 16/02/2016 #

      Arkadaşım sabahları bir veya iki tatlı kaşığı süpürge tohumunu kahvaltıdan yarım saat önce tohumları iyice ezeceksin ve biraz sulandırıp yiyeceksin bak gör hiç bir arın kalmayacak.. bende de aynı hastalık var. bu illetten kurtulacaksın…

  2. Batuhan 04/08/2015 #

    Ben 2-7 yaş arasında tuvalete çıkamazdım 1 ay. Devamlı iğne veriyorlardı. Benim buna benzer hastalığım vardı. Devamlı ağırırdı. Ama o kadar sert olurduki çıkmazdı bir türlü. Devlet hastanesinden umut çıkmayınca özel hastaneye gittik tek fitille kurtuldum. Ve bazen kabızlığım olsa da neden olduğunu biliyorum çünkü küçüklüğümden beri alışkanlığım yok. 2 günde bir giriyorum ve korkuyorum küçüklükteymisim gibi hissediyorum bazen. Ve sıkıyorum kendimi deli gibi. Eğer kabızlık yaşarsanız doktorunuza danışın.

  3. yok boyle 27/09/2015 #

    Eskiden karnimin alt bölgesinde hat seklinde bir ağrı vardı. Yıllarca doktora gittim antibiyotik yazıp yolladılar isin ilginci antibiyotikten bir hafta sonra iyiyim bir hafta sonra yine kotu. Sonra doktora gerek yok dedim antibiyotiği çantamda taşıdım. Yedi yılın sonunda bir gün aniden midem de ağrımaya başladı ve yavaş yavaş kabız olmuştum. İncelemelerde tek sorun karaciğer büyümesiydi. Şimdi kist de var diyorlar. Belki de antibiyotik yerine ilk karnim ağrıdığında parazit ilacı almalıydım. simdi tam bir kaos. Endoskopi kolonoskopi belki bugün bir şey çıkmaz yarın çıkar.

  4. Nur 24/02/2016 #

    Gerçekten bu durum insanın hayatını kısıtlayan bi durum. Spastikolit sendromu da diyenler var ben kolonoskopi oldum ve herhangi bi yara vs çıkmadı. Ama işe gidemiyorum kalabalık ortamlara giremiyorum sürekli stres üzerimde sürekli karnım ağrıyor. Benim karın ağrımı yiyeceklerden ziyade soğuk ve erken kalkmak tetikliyor. Size neyin zarar verdiğini keşfetmelisiniz. Doktorum bir ilaç verdi ama hiçbir işe yaramadı. Başka bir çok doktora gittim. Depresyon diyen bile oldu antidepresan kullandım boşu boşuna. Stressiz bir hayat yaşayabilirseniz geçiyor. Yani evdeyken herhangi bir problem yok ama işe gittiğinizde ya da sınava girdiğinizde ortaya çıkıyor. Umarım çözümü bulunur ve hepimiz kurtuluruz.

Bir Cevap Yazın


Önemli Not: Nedenolur.net, yorumlar bölümünde sorulan sorular için danışmanlık hizmeti vermez ve sorular doktorlara ulaştırılmaz. Okuyucuların sordukları sorulara verilecek cevaplar tamamen diğer okuyucuların gönüllülük esasına dayanmaktadır. Yorum kısmı hastalıklarla ilgili diğer ziyaretçilerin deneyimlerini paylaşması amacıyla açık tutulmaktadır. Kişisel sorulara site yöneticileri cevap vermeyeceklerdir.