Donuk Omuz Neden Olur?

Donuk omuz deyince aklınıza soğuk hava koşullarıyla ilgili bir rahatsızlık gelmesin. Donuk omuz, omuz hareketlerinin kısıtlandığı, omuz kapsülü darlaşması olarak tarif edilebilecek bir rahatsızlıktır. Omuz kapsülü, omuz eklemini saran ve bağlardan oluşan bir kılıf olarak tanımlanabilir.

Donuk omuz rahatsızlığında bu kapsül şişer ve kalınlaşır. Bunun sonucunda omuz hareketlerinin kısıtlanması dışında geceleri artan omuz ağrıları ortaya çıkar. Genellikle tek omuzda şikayet meydana gelir ancak donuk omuz, her iki omuzda da görülebilir. Geçmeyen bu ağrı üşütme ağrısı ile karıştırılabilir.

Omuz ağrısı şikayetiyle doktora başvuran pek çok hastadan ilk önce ağrılı bölgenin röntgeni istenir. Ancak donuk omuz rahatsızlığı röntgende gözükmez. Röntgende bir sorun tespit edilemeyince bu kez doktorlar hastadan MR çektirmesini ister. Ancak büyük ihtimalle donuk omuz vak’alarında MR da temiz çıkacaktır.

Bunun üzerine omuz ağrısının neden kaynaklandığı çıkmaza girmiş gibi görünse de işte bu noktada donuk omuzdan şüphelenilir. Röntgen ya da MR boşa gitti diye düşünmeyin. Bu şekilde kireçlenme ya da benzeri diğer omuz hastalıkları elenmiş olur.

Omuz ağrısının pek çok nedeni olabilir çünkü omuzla ilgili çok sayıda hastalık vardır. Bu hastalıklar romatizmal hastalıklar olabilir, sıkışma hastalıkları ya da doğumsal hastalıklar da omuzu etkileyebilir. Örneğin kireçlenme ile donuk omuz rahatsızlığı çok sık karıştırılır ama aslında ikisi birbirinden tümüyle farklı rahatsızlıklardır. Donuk omuzda doğrudan omuz eklemi etkilenmiştir, kireçlenmede ise başka ve daha birçok eklem etkilenebilir. Donuk omuz rahatsızlığını teşhis etmek için basit bir test yapılması, ağrının kaynağını kolayca bulup en azından omuzdaki rahatsızlığın ne olduğunun ortaya çıkarılmasına yardımcı olur.


Kendi Kendinize Donuk Omuz Testi

Omuzunuzdaki ağrıların nedeni donuk omuz rahatsızlığı olabilir mi? Doktor muayenesinin yanı sıra kendi kendinize yapacağınız basit bir test de size omuz şikayetinizle ilgili bir fikir verebilir.

Sanki biri size ‘eller yukarı‘ demiş gibi, elleriniz başınızın iki yanına gelecek şekilde, kollarınızı kaldırın. Dirsekleriniz yere paralel şekilde dursun. Ayna karşısında eğer kollardan biri daha aşağıda veya önde kalıyorsa ve diğeri ile aynı seviyede kaldıramıyorsanız bu söz konusu omuzda hareket kısıtlılığı var demektir.

Aynı pozisyonun devamında ellerinizi iki yana açmayı, kollarınızla ufak daireler çizmeyi de deneyebilirsiniz. Donuk omuz söz konusuysa, bu pozisyonda kollardan biri diğeri kadar rahat hareket edemeyecektir.

Donuk Omuzun Nedenleri

Neden bazı kişiler donuk omuz şikayetiyle sıkıntı yaşarken diğerlerinin başına böyle bir şey gelmez, işte bu tıp dünyasında şu an için kesin bir cevabı olmayan sorulardan biridir. Kadınlarda daha çok görüldüğü veya orta yaştaki kişilerde daha sık rastlandığı bilinir. Risk faktörü oluşturan diğer etkenlerden bazıları şöyledir:

  • Bir ameliyat veya kırık sonrası omzun uzun süre hareket ettirilmemesi,
  • Şeker (diyabet) hastalığı,
  • Tiroid bezinin fazla çalışması (hipertiroidi)
  • Tiroid bezinin az çalışması (hipotiroidi)
  • Kalp damar hastalıkları
  • Akciğer hastalığı
  • Tüberküloz
  • Parkinson hastalığı

Donuk omuz rahatsızlığı ilk önce ağrıyla başlar. Omuz ağrısı nedeniyle kolunuzu hareket ettirmek istemezsiniz. Hareketin azalmasıyla tutulma meydana gelir ve böylece hareketler gitgide sınırlanır. Zamanla kolunuzu baş hizanıza ya da geriye doğru hareket ettiremediğinizi görürsünüz.

Donuk Omuz Tedavisi

Kendi haline bırakıldığında donuk omuz şikayetinin zamanla daha iyiye gittiği vak’alar vardır ancak bu süreç 2 yıl gibi uzun bir zamana yayılabilir. Üstelik hareket kısıtlılığı da tamamen ortadan kalkmayabilir. Aşağıda önerilen tedaviler ağrıların bir an önce son bulmasına ve kolun bir an önce normal hareket kabiliyetine kavuşmasını sağlamaya yöneliktir.

Ağrı Kesiciler: Rahatsızlığın ilk aşamalarında en önemli sorun ağrıdır. Bu durumda elbette doktor kontrolünde olmak şartıyla genellikle ağrı kesici ile bu soruna çözüm getirilir.

Omuz Hareketleri: Donuk omuzda hastalar genellikle ağrı nedeniyle kol ve omuzu hareket ettirmekten kaçınır ancak bu omuza daha fazla zarar verebilir. Bununla birlikte omuzu gereğinden çok zorlamak da sakıncalıdır. Doktora danışarak sakıncalı olabilecek, aşırı hareketlerden kaçınılmalı ama kolu tamamen hareketsiz bırakmaktan da kaçınılmalıdır.

Fizik Tedavi: Donuk omuz terapileri en az 45 dakika süren ve ağrılı olabilen terapilerdir. Fizik tedaviye en az 30 – 40 seans devam etmek gerekecektir.

Kortizon Tedavisi: Kortizonun omuz içi ekleme yapılması gerekir. Ama kortizon tedavisi tek başına yeterli değildir, fizik tedavi ile desteklenmesi gerekir. Aksi takdirde ağrılar ve tutulma yeniden ortaya çıkabilir.

Cerrahi Müdahale: Donuk omuz tedavisinde ameliyat çok sık başvurulan bir yöntem değildir. Doktorunuz durumun ciddiyetine ve ne kadar ilerlediğine bağlı olarak cerrahi müdahaleye karar verilebilir. Ameliyat sonrasında yine fizik tedavi gerekebilir. Maalesef yine ağrılı bir süreçtir.

[expand title=”Kaynaklar”]

[/expand]

Kol Ağrısı Neden Olur?

Kol ağrısı sık rastlanan bir şikayettir ve genellikle kazaya uğrama, düşme, çarpma gibi incinmeler sonucunda meydana gelir. Ancak kimi zaman da kol ağrısının altta yatan başka bir nedeni vardır. Kolunuz aniden ağrımaya başladıysa ve nedeni hakkında hiçbir fikriniz yoksa, ağrıyan bölgeye buz koyarak ve ihtiyaç duyuyorsanız bir ağrı kesici alarak ilk önce evde tedavi etmeyi deneyebilirsiniz.

Bir iki gün içerisinde ağrıda herhangi bir değişiklik olmuyorsa ya da ağrıda artış ve hatta üstüne kızarıklık, şişlik gibi başka şikayetler de oluşmaya başlamışsa bu durumda en iyisi bir doktora görünmek olacaktır.

Bazı kol ağrıları ise acil bir duruma işaret eder ve onları geçiştirmeniz tavsiye edilmez. Kol ağrısı nedeniyle acilen doktora görünmenizi gerektirecek durumlardan biri kırık şüphesidir. Düşme ya da benzeri bir kaza sonrası kolunuzdaki şiddetli ağrının kırığa işaret ettiğini düşünüyorsanız hemen doktora başvurmalısınız. Bir diğer acil durum ise fiziksel aktivite ve efor sarf etme sonrası oluşan ve kol hareketsizken dinen ağrılardır. Bu ağrılar angina (göğüs ağrısı) habercisi olabilir.

Göğüste sıkışma hissiyle birlikte kola aniden ağrı girdiyse bu durumda kalp krizinden şüphelenilir ve yine mutlaka hemen en yakın hastaneye başvurmak gerekir.

Kol Ağrısının Yaygın Nedenleri

Basit İncinme

Alışık olduğunuzdan daha çok hareket ettirdiğiniz veya zorladığınız için kolunuzun ağrıdığını düşünüyorsanız, büyük ihtimalle kolunuzu incitmiş olabilirsiniz. Bu durum kolunuzdaki bağ, doku ya da kasların gerildiğine ve zedelendiğine, ancak kalıcı olarak hasar görmediğine işaret eder. Ters bir hareket, ağır yük kaldırma ya da spor yaparken zorlama sonucu incinmeler oluşabilir. Kolunuzu fazla hareket ettirmekten kaçınıp buz koyarak ağrıyı dindirmeyi deneyebilirsiniz.


Tenisçi Dirseği (Lateral Epikondilit)

Tenisçi dirseği, dirseğin dış tarafının etrafında ağrıya neden olur ve genellikle dirsek eklemi yakınlardaki tendon ve kasların özellikle de tekrarlı hareketlerle, fazla kullanılması nedeniyle oluşur. Tenis oyunu kolun bu tip hareketine iyi bir örnektir. Özellikle de vuruş tekniği kötü olan, amatör tenisçilerde tenisçi dirseği sık olur.  Ayrıca boya yapmak ya da çok fazla mouse kullanmak gibi el bileğini zorlayan ve yinelenen hareketler, bu duruma yol açabilir. Ağrısı birkaç hafta ya da ay boyunca sürse de zaman içerisinde iyileşecektir.

Dirsekte Bursit

Bursalar, vücudumuzun eklem yerlerindeki hareketli parçaların birbirine sürtünmesini azaltan, küçük, sıvı dolu keselerdir. Kol üst üste aynı hareketi yaptığında, dirsek sürekli şekilde sert bir zemine dayandığında veya şiddetli bir çarpma sonucu bu keseciklerde iltihaplanma olabilir ve bu duruma olekranon (dirsek) bursiti denir. Şişlik ve ağrı ile sonuçlanır. Pek çok vak’ada bursit evde tedavi edilebilir. Ağrı birkaç hafta içerisinde azalır ama şişliğin inmesi daha uzun sürebilir.

Sinir Ezilmesi / Sıkışması

Yaşlanmaya bağlı olarak kimi zaman olağan bir şekilde gelişen eklem ve kemiklerdeki yıpranma ve aşınmalar omurilikteki sinirlerin ezilmesine ya da sıkışmasına neden olur. Bu durum boyundan başlayan ve kollara doğru yayılan bir ağrıya ve kimi zaman da karıncalanmalara neden olur. Ağrının yanı sıra kollarda güçsüzlük de meydana gelebilir. Bu tür yıpranmalara omurga artriti ya da servikal spondilosiz denir. Belirtileri kişiden kişiye değişse de, bu tip kol ağrısında hastanın iyi ve kötü günlerinin olması tipik bir belirtidir.

Fıtık

Bel ya da boyun fıtıkları da tıpkı yukarıdaki paragrafta sözünü ettiğimiz durumlarda olduğu gibi, sinirler üzerinde baskıya neden olur. Bu durum sadece fıtığın olduğu bölgeyi etkilemekle kalmaz. Bel fıtığı, bacak ağrılarına ve bacaklarda güçsüzlük hissine yol açabilirken, boyun fıtığında da kollarda ağrı ve güçsüzlük görülebilir. Fıtık, omurlar arasında bulunan ve disk adı verilen yumuşak maddenin zamanla sertleşmesine verilen isimdir. Sertleşen diskler sinirlere baskı yapar ve ağrılara neden olur.

Angina Pektoris

Angina, kalp kaslarına giden kan ve oksijenin sınırlandığı bir kalp sorunudur. Genellikle, kalbi besleyen atardamarların sertleşmesi ve daralması sonucu oluşur. Angina ağrısı, şiddetli bir göğüs ağrısı ve iç sıkıntısı olarak tarif edilir ancak sol kola, boyuna, çeneye ya da sırta da vurabilir. Ağrıyı genellikle fiziksel aktivite ya da stres tetikler ve sadece birkaç dakika sürer.

Ancak anginanın sadece kol ağrısı olarak kendini gösterdiği durumlar da olabilir. İşte bu yüzden özellikle egzersiz sonrası başlayan ve dinlenince geçen kol ağrıları için doktorunuzu görmeniz önemlidir. Çünkü angina, kalp krizi ya da inme gibi çok daha ciddi bir sağlık sorunu açısından risk altında olduğunuza dair ciddi bir uyarıdır.

 Kol Ağrısının Az Rastlanan Nedenleri

  • De Quervain tenosinoviti, el bileği içindeki tendonların iltihaplanmasıdır. Ağrı genellikle yumruk yaptığınızda ya da herhangi bir şeyi avucunuzla kavradığınızda meydana gelir. Raketle yapılan sporlar durumu daha da kötüleştirebilir.
  • Karpal tünel sendromu, elin hareketini ve hissetme duyusunu kontrol eden sinir üzerindeki baskıdır. Genellikle el ve parmaklarda ağrıya ve yanma hissine neden olur.
  • Boyun kaburgası, bu kaburgayı ilk kez duyuyor olabilirsiniz çünkü herkeste yoktur. Bu durum, en üstteki kaburga kemiği üzerinde fazladan bir kaburgaya sahip olmak anlamına gelir. Bu ekstra kaburga kolda ağrıya, karıncalanmaya ve şişliğe neden olabilir.
  • Kol damarları hastalığı, damar sertliği gibi nedenlerden dolayı koldaki atardamarların tıkanmasıdır ve daha çok, orta yaş üstü kişilerde görülür. Kolu hareket ettirdikçe ağrı ve kramplar oluşur, kolda güçsüzlük meydana gelebilir.
  • Koldaki sinirlerin iltihaplanması,  tıp dilinde ‘brakial nevrit’ de denir. Oldukça ağrılı bir rahatsızlıktır. Bel ya da boyun fıtığı gibi sinirlere baskı olması nedeniyle oluşur.
  • Dirsek artriti, dirsek ekleminin iltihaplanmasına, şişmesine ve ağrımasına neden olur.
  • Kırık ya da çatlak kemik, hepimizin bildiği gibi kolda çatlak ya da kırık ağrısı son derece şiddetli ve genellikle kaza sonucu meydana gelen ağrılardır. vakit kaybetmeden hastaneye başvurulmalıdır.

Ne Zaman Doktora Görünmeli?

  • Birkaç gün geçtiği halde, buz koymanıza veya ağrı kesici almanıza rağmen dinmeyen ağrılarda,
  • Düşme veya çarpma gibi ani bir kaza sırasında kolunuzdan ses geldiyse,
  • Kolunuzun incinen bölgesinde kızarıklık, ağrı ve şişme görülüyorsa,
  • Koldaki ağrı ve şişme ciddi bir boyuttaysa,
  • Efor sarf ettikten sonra ortaya çıkan ve dinlenince geçen ağrılarda,
  • Kolunuzu normal bir şekilde oynatmakta zorluk çektiğinizde,
  • Göğüste sıkışmayla birlikte görülen kol ağrılarında (acilen olmak üzere),
  • Herhangi bir kaza sonrası kolda şekil bozukluğu fark ettiğinizde (acilen olmak üzere),

vakit kaybetmeden bir doktora görünmeniz gerekir.

[expand title=”Kaynaklar”]

[/expand]