Topuk Ağrısı Nedenleri

Topuk kemiği onlarca kemik, eklem ve yüzün üzerinde tendon, kas ve bağ bulunan ayağımızdaki en büyük kemiktir. Topuk kemiği yürüdüğümüz sırada yerle ilk temas eden kemiktir ve hem bu temastan kaynaklanan şok emme görevini hem de hareket sırasında üzerine binen tüm ağırlığı yüklenir.

Topuk ağrısı topuğun ön, arka ya da alt kısmında ortaya çıkabilir ve zaman içerisinde giderek kötüleşen bir ağrı türüdür. Topuk ağrısında ağrı genellikle tek ayaktadır ve ayağın kullanılmasıyla topuk ağrısı yoğun şekilde hissedilir. Ancak hastaların üçte birinde topuk ağrısı her iki ayakta birden görülür.

Topuk ağrısında en belirgin belirtiler ağrının en çok sabahları, yataktan ya da oturduğunuz yerden kalkarken şiddetlenmesi ve yürüyüş sırasında azalmasıdır. Hareketsiz kaldıktan bir süre sonra ayağa kalktığınızda ağrı yoğun şekilde hissedilir. Yürümek ağrıyı hafifletir görünse de, uzun yürüyüşler ya da uzun süre ayakta kalmak ağrının yeniden kötüleşmesine sebep olacaktır.

Topuk ağrısının birçok nedeni olabilir. Çoğu kez basma / yürüme bozuklukları nedeniyle topuk kemiğine ve ona bağlı yumuşak dokulara aşırı baskı uygulanması başlıca nedendir. Baskının sebebi yaralanma veya yürüme, koşma ya da sert bir zemine atlama nedeniyle oluşan zedelenmeler de olabilir. Fazla kilolar ya da ucuz terlik gibi yanlış ayakkabı seçimleri de topuk üzerindeki yükü arttırabilir.

Topuk ağrısı ve ağrının yanı sıra kızarıklık, şişme, ısınma gibi iltihap belirtileri uzun süre geçmiyor ve bu belirtiler günlük aktiviteleri engelliyorsa bir ortopedi ve travmatoloji uzmanına muayene olmak gerekir.


Topuk Ağrısının Yaygın Nedenleri

Plantar Fasiit

Topuk ağrsının en sık rastlanan nedeni plantar fasiit, topuk zarı hastalığıdır. Ayak tabanında yer alan, plantar fasya adlı, topuğu ayağın ön tarafına bağlayan esnek doku bandının iltihaplanması, zarar görmesi ve kalınlaşmasıdır. Bu bant ayak tabanında ayak kemerini destekler ve yürümeye yardımcı olur. Bu rahatsızlığa plantar fasiit adı verilir. Ayağa çok fazla baskı yapıldığında bağlar yıpranır ve iltihaplanarak sertleşir.

Plantar fasiit genellikle diğer bir şikayet ‘topuk dikeni’ ile birlikte görüldüğünden halk arasında plantar fasiit de topuk dikeni olarak anılabilir.

Fazla kilolu kişilerde, obezlerde, hamileliğin son dönemlerinde, uzun mesafe koşucularında, fabrika veya restoran benzeri uzun süre ayakta durulması gereken işlerde çalışanlarda plantar fasiit görülmesi riski yüksektir. 40 ila 70 yaş arasında, hareketli bir yaşam tarzı olan kişilerde görülme olasılığı daha fazladır.

Yüksek ayak kemeri ya da düz tabanlık gibi ayak problemleri olan kişilerde de bu şikayetin ortaya çıkması muhtemeldir. Ayrıca kötü ayakkabı seçimleri de yine topuk çevresindeki bağları olumsuz etkileyebilir.

Plantar fasiitin başlıca belirtisi topuğun alt kısmında ağrıdır. Ağrı genellikle sabah yataktan kalkıldığında ya da bir süre dinlendikten, oturduktan sonra ayağa kalkıldığında şiddetlidir. Topuktaki sertlik nedeniyle merdiven çıkmak oldukça güçleşir.

Topuk Dikeni

Topuk kemiğinin altında kemiğe benzer bir çıkıntı oluşmasına topuk dikeni denir. Röntgende de görülen, bu kemiğe benzer çıkıntının aslında kemik büyümesi ile ilgisi yoktur. Topuk dikeni, ayaktaki kas ve bağların zorlanmasına, yıpranmasına bağlı olarak topuk kemiğinin alt kısmında, kalsiyum birikintilerinin toplanmasıyla oluşur.

Topuk dikeninde ağrı, hastalar tarafından ‘topuğa diken batıyormuş gibi’ diye tarif edilir. Fazlaca koşu veya sıçrama yapan sporcular arasında yaygındır. Ayağa tam uymayan ayakkabılar, vücutta biyokimyasal dengesizlik, obezite, düzenli koşmak gibi nedenlerden dolayı topuk dikeni ortaya çıkabilir.

Artmış Pronasyon (Ayağın İçe Fazla Basması)

Yürüdüğümüz sırada yere ilk önce topuğumuz temas eder. Ağırlık ayağın dış tarafından başlayıp baş parmağa doğru dengeli biçimde dağılır. Adım atarken ayak tabanı / kemeri yükselir ve ayak, vücudu ileri taşımak amacıyla yukarı ve dışa dönük hareketini tamamlar.

Artmış pronasyonda, ayak tabanı normal kabul edilenden çok daha fazla oranda içe doğru basar. Ayak ve ayak bileği vücudu dengelemekte zorlanır. Ayak daha çok baş parmak ve ikinci parmaktan güç alarak yerden kalkar. Bu durum topuk kemiğindeki bağ ve tendonların olağan dışı şekilde gerilip çekilmesine neden olabilir. Artmış pronasyon, en yaygın topuk ağrısı nedenlerinden biridir.

Aşil Tendiniti

Aşil tendiniti topuğun veya bileğin arka kısmında ağrılara neden olur. Bileğin arkasından topuk kemiğine uzanan aşil tendonun iltihaplanması sonucu oluşur. Koşu yapan, çok yürüyen, uzun zaman ayakta kalan veya kısa tendonları olan kişilerde, tendona fazlaca yük binmesi sebebiyle daha sık rastlanır.

Topuk Ağrısının Diğer Nedenleri

  • Romatoid artrit (iltihaplı eklem romatizması) ve gut hastalığı gibi diğer artrit türleri
  • Bursit (eklemlerde kesecik iltihabı)
  • Haglund hastalığı
  • Yaralanmalar

Topuk Ağrısı Tedavisi

Topuk ağrısı tedavisinde genellikle topuk germe egzersizleri ve ağrı kesiciler gibi birkaç yöntem birlikte uygulanır. Böylelikle hem ağrının önüne geçilir hem de iyileşme süreci hızlanır.

Çoğu hastada topuk ağrısı bir yılı geçmeden iyileşir. Cerrahi müdahaleye nadiren başvurulması gerekir.

Dinlenme

Topuk ağrılarında ayağı dinlendirmek oldukça önemlidir. Uzun mesafe yürümemek, uzun süre ayakta kalmamak gibi önlemler alınabilir. Mümkün olduğunca topuk kullanılmamalı ancak öte yandan topuk ağrısına yönelik yapılacak özel germe egzersizleri aksatılmamalıdır. Bu egzersizleri doktorunuza danışabilirsiniz. Ayrıca aşağıdaki videolarda da topuk ağrısına özel dediğimizde ne tür hareketlerden söz edildiğini izleyebilirsiniz.

Topuk Ağrısına Yönelik Egzersizler

 Ayakkabı Seçimi

Doktorunuz sizden ayakkabı seçiminizi gözden geçirmenizi isteyebilir. Örneğin ayağı desteklemeyen kösele tabanlı ayakkabılar topuk ağrınızı kötüleştiriyor olabilir. İdeal olanı ayak tabanına destek sağlayan, topuğu rahat ettiren ayakkabılar seçmektir.

Topuklu ayakkabılar topuktaki baskıyı azalttıkları için topuk ağrısı çekenlere kısa bir dönem rahatlama hissi verebilir ancak uzun dönemde ağrının kötüleşmesine yol açabileceklerinden topuklu ayakkabıların sürekli giyilmesi de önerilmez.

Doktorunuz ayrıca ayakkabınızın içine topuk desteği koymanızı veya topuk petli ya da arkası açık ayakkabılar giymenizi önerebilir. Topuk ağrısının kaynağına göre öneriler değişebilir.

Buz Kompresi

Her gün 15 – 20 dakika süreyle, gün içerisinde 3 kez topuğunuza bir buz torbası ile kompres yapabilirsiniz.

İğne Tedavisi

Dinlenme ve egzersiz benzeri tedavilerin işe yaramadığı durumlarda doktorunuz kortizonlu iğne tedavisi önerebilir. Bu ilaçlar oldukça güçlü iltihap gidericilerdir. Oldukça dikkatli kullanılmaları gerekir çünkü kilo veya yüksek tansiyon gibi yan etkileri olabilir. Bir hastanın bir yıl içerisinde üç adetten fazla kortizonlu iğne olması önerilmez. İğne yapılmadan önce lokal anestezi ile hastanın canının yanması engellenebilir.

ESWT (Şok Dalga Tedavisi)

Özellikle topuk dikeni tedavisinde yüksek oranda olumlu sonuçlar veren, şok dalga tedavisidir. Tedavi sırasında acı veya ağrı hissedilmediği için de anesteziye gerek duyulmaz ancak ciltte kızarıklık veya şişlik gibi geçici etkiler görülebilir.

Kaynaklar


Bu yazılar da ilginizi çekebilir:

, , , , ,

Topuk Ağrısı Nedenleri İçin 2 Yorum Yapılmış

  1. İsa 16/07/2015 #

    Bel fıtığı ağrısı ilk topuğa vuruyor. Belinizde problem varsa tedavi olun topuk ağrısı da kendiliğinden geçecektir.

  2. Emine 22/03/2017 #

    3 aydır sağ ayağımda ve topuk çevresinde ağrı var.ortopedi bilateral topuk dikeni dedi fakat tek ayakta sıkın tüm.teknolojiye gittim en sol verdi hafifletti ağrı mı tamamen geçmediğinden 15 gün ilacı tekrar kullanacağım.2 gündür aynı tarafta belde tutulma ve ağrı hissediyorum bu kaşığa ve bacağa vuruyor.

Bir Cevap Yazın


Önemli Not: Nedenolur.net, yorumlar bölümünde sorulan sorular için danışmanlık hizmeti vermez ve sorular doktorlara ulaştırılmaz. Okuyucuların sordukları sorulara verilecek cevaplar tamamen diğer okuyucuların gönüllülük esasına dayanmaktadır. Yorum kısmı hastalıklarla ilgili diğer ziyaretçilerin deneyimlerini paylaşması amacıyla açık tutulmaktadır. Kişisel sorulara site yöneticileri cevap vermeyeceklerdir.