Uçuk Neden Olur?

Genellikle dudaklarda ve ağız çevresinde önce bir kaşıntı ardından bir kabarcıkla kendini gösteren uçuklar, içi sıvı dolu kabarcık şeklinde çıkar ve sonra da patlayarak yaraya dönüşürler.

Ağrı ve acı veren, görünüm olarak da kişileri rahatsız eden uçuklar yemek yemeyi, konuşmayı, gülmeyi zorlaştırır. İyileşmeleri de en az birkaç haftayı bulur. Pek çok kişi için uçuk sorunu tekrarlayan bir şikayettir.

Uçuk, virüslerin neden olduğu yaygın bir enfeksiyondur. Uçuğa neden olan bu virüsler tıpta ‘Herpes Simpleks Virüsleri‘ olarak adlandırılırlar. Şimdiye dek herhangi bir zamanda ortaya çıkan uçukları siz soğuk algınlığına ya da strese bağlamış olabilirsiniz.

Tamamen yanılmış da sayılmazsınız çünkü bu saydıklarımız virüsü harekete geçiren nedenlerdir. Ancak genellikle ağız ve yüz bölgesinde çıkan uçuğun ana nedeni, büyük olasılıkla çocukken uçuk virüsü kapmış olmanızdır. Ne yazık ki bu virüsten tamamen kurtulmanın bir yolu yoktur ama uçuk çıkmasını önleme ya da azaltma yönünde tedaviler uygulanmaktadır.

Bir kere uçuk çıktıktan sonra bunun zaman içerisinde tekrarlama olasılığı oldukça yüksektir. Bazı kişilerde yılda iki – üç kez uçuk çıkar ancak virüsü kapmış olan bazı kişilerde ise uçuk hayatları boyunca sadece bir kez çıkar. Ek olarak virüsü taşıdığı halde vücutlarında hiç uçuk çıkmayan, virüsün hep ‘uykuda’ kaldığı kişiler de vardır. Uçuk virüsü sinir hücrelerinde uykuya geçtikten sonra bir daha yaşam boyu hiç aktifleşmeyebilir.

Uçuk virüslerinin HSV-1, HSV-2, HSV-3 gibi ayrı ayrı sınıflandırılan 8 türü vardır. Genital uçuklardan daha çok HSV-2 virüsünün, yüz bölgesindekilerden ise HSV-1 virüsünün sorumlu olduğu görülmekle birlikte her iki virüs de hem yüz hem genital bölgede uçuklara neden olabilir.


Uçuk Nasıl Bulaşır?

Uçuk virüsleri en çok tükürük ve yakın temas yoluyla bulaşır. Virüsü taşıyan kişinin tükürüğünden, ortak kullanılan eşyalardan veya cinsel ilişki yoluyla kişiden kişiye geçebilir. Virüsün bulaşması için ortada bir uçuk olmasına gerek yoktur ve bu da önlem almayı zorlaştırır. Çoğu kişi virüsü küçükken yetişkinlerden kapar. Küçük çocukları öpmek veya örneğin yanaklarını sıkarak sevmek masum ama uçuk virüsünün bulaşması açısından riskli sevgi gösterileridir.

Öpüşmek veya bardak, çatal-kaşık, havlu, makyaj malzemesi, tıraş bıçağı benzeri eşyaların ortak kullanımı virüsün bulaşmasına yol açabilir. Virüs bulaşması için uçuğun çıkmış olması gerekmez dedik ama bir uçuğa dokunmak da virüsü bulaştırır. Üstelik ağzınızdaki uçuğa dokunduysanız ve ellerinizi iyice yıkamadıysanız, uçuğun vücudun başka bir bölgesine sıçramasına neden olabilirsiniz.

Uçuk virüsü kolay bulaşan bir virüs olduğundan uçuk sorunu da oldukça yaygın bir sorundur.

Uçuk Neden Çıkar?

Uçuğun ana nedeninin virüsler olduğunu ve bu virüslerin nasıl bulaştığından yukarıda söz ettik. Biraz daha açıklamak gerekirse, stres uçuğa neden olabilir ama ancak vücudunuzda uçuk virüsü varsa bunu yapabilir.Vücuda giren virüs her zaman aktif değildir. Bir anlamda pusuya yatar ve vücudun, bağışıklık sisteminin zayıf düşmesini bekler. Şimdi gelelim zaman zaman uykuda olan bu virüsü uyandıran tetikleyicilerin neler olduğuna:

  • Adet dönemi
  • Ağır diyabet
  • Ameliyat olmak
  • Aşırı alkol tüketimi
  • Aşırı A vitamini alınması
  • Enfeksiyonlar
  • Güneşte kalmak
  • Hamilelik
  • Hormonal Değişimler
  • Kansızlık
  • Sık sık farklı kişilerle cinsel ilişki
  • Stres
  • Uykusuzluk
  • Virüsün etkilediği (uçuk çıkan) bölgenin yaralanması
  • Vücut direncini düşüren, ateşli hastalıklar
  • Yetersiz Beslenme
  • Yorgunluk
  • Yüksek ateş
  • Ayrıca AIDS, egzama, ciddi yanıklar, kemoterapi ve organ nakli tedavisindeki ilaçlar uçuk tetikleyicisi olabilir.

Genital Uçuk (Genital Herpes) Neden Olur?

Genital uçukların ana nedeni daha önce belirttiğimiz gibi, vücuda uçuk virüsü bulaşmış olmasıdır. Genital uçuklara daha çok HSV-2 virüsü neden olur ama yapılan son araştırmalar HSV-1 virüsünün de genital uçuğa neden olabildiğini göstermiştir. Yüz bölgesinde olduğu gibi genital uçuklarda ağrılı kabarcıklar ve yaralar şeklinde görülür. Ayrıca akıntı, ateş, halsizlik, baş ağrısı gibi başka belirtiler de uçuklara eşlik edebilir.

Bir kişiye uçuk virüsünün bulaşmasının ardından bir süre hiçbir belirti ortaya çıkmayabilir. Uçuk, yukarıda ‘Uçuk Neden Çıkar?‘ başlığı altında listelenmiş olan tetikleyiciler söz konusu olduğunda ortaya çıkar. Genital uçuk virüsleri, bu hastalığı olan bir kişiyle öpüşme ve cinsel ilişkiye girme (ağız yoluyla cinsel ilişki de dahil olmak üzere) sonucu bulaşır. Dolayısıyla sık cinsel partner değiştirenlerin veya korunmasız cinsel ilişkiye girenlerin virüsü taşıyan biriyle ilişkiye girme ve bu virüsü kapma olasılığı daha yüksektir. Üstelik virüs taşıyanlar, virüs hiç aktif hale gelmediyse bu virüsü taşıdıklarının farkında da olmayabilir.

Çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerde eğer genital uçuk virüsü varsa mutlaka doktor bu konuda uyarılmalıdır. Nadir de olsa genital herpes erken doğuma, düşüğe ya da bebekte enfeksiyona neden olabilir.

Uçuk Nasıl Önlenir?

  • Uçuğu olduğunu gördüğünüz kişilerle öpüşmekten kaçının.
  • Kişisel eşyaları (havlu, makyaj malzemesi, tıraş bıçağı vb.) ortak kullanmayın.
  • Ellerinizi sık sık yıkayın.
  • Güneş kremi kullanın.
  • Stresten uzak kalmaya çalışın.
  • Ellerinizi yıkamadan gözlerinize ya da genital bölgelere dokunmayın.
  • Genital bölgede uçuk çıkmışken cinsel ilişkiden kaçının.
  • Uçuklara dokunmayın.
  • Görünürde uçuk olmasa bile cinsel ilişkide prezervatif kullanın.

Uçuk Tedavisi

Uçuğun kesin bir tedavisi yoktur. Virüs vücuda girdikten sonra ömür boyu kalır. Ancak zaman içerisinde ilk yıllara göre  daha az sıklıkla uçuk çıkar. Bu arada virüsün ilk kez aktif hale gelmesinden sonra uçukların uzun aralıklarla çıkması, belirtilerin daha hafif olması veya uçuğun çabuk iyileşmesi için çeşitli ilaç tedavileri uygulanabilir. Doktor muayenesi ile size en uygun tedaviyi belirleyebilirsiniz.

Uçuk çıktıktan sonra evde yapılabilecekler ise:

  • Belirtileri hisseder hissetmez, uçuk çıkacağı anlaşılan bölgeye bir uçuk kremi sürülebilir. Ne kadar erken davranılırsa o kadar iyi sonuç alınır.
  • Uçuğa sıcak veya soğuk kompres yapılabilir. Buz kompresi ya da ılık kompres deneyebilirsiniz.
  • Genital uçukta pamuklu iç çamaşırı giymeli ve dar giysilerden kaçınmalısınız.
Kaynaklar


Bu yazılar da ilginizi çekebilir:

, , ,


Uçuk Neden Olur? İçin 22 Yorum Yapılmış

  1. ali 18/02/2015 #

    Gayet yararlı bir makale olmuş. Teşekkürler 🙂

  2. dream 27/05/2015 #

    Bu yazıyı okurken üst dudağımda kocaman bir uçuk çıkmıştı ben de bir bakiyim dedim bu nedir diye teşekkürler.

  3. koray 13/06/2015 #

    Teşekkürler yararlı bilgileriniz için. Bende yılda 3 4 defa çıkar. Çıkacağını hissettiğim zaman sıcak pres yapıyorum hiç büyümüyor. Çay bardağının dibi ile ya da ocakta ısıttığım bir tahta parçası ile. Kesin çözüm tavsiye ederim.

    • tuba 16/01/2016 #

      Aynen çıkacağı zaman sıcak ahşap kaşığı uçuğa tutuyorum. Büyümüyor. Tavsiye ederim.

    • zeynep 26/01/2016 #

      Daha detaylı biligi verebilir misiniz rica etsem nasıl yaparsak iyi gelir yani?

    • bestwarrior :D 14/02/2016 #

      Çok sağ ol bilgiye bilgi kattığın için 🙂

  4. Meltem 12/09/2015 #

    Tezekkür ederim paylaşım için. Dudağımın üstünde uçuk çıktı ve 3 gün sonunda içerden yanma, göz altına ve aynı yönde boğazıma doğru yanma ve acı hissediyorum. Bu gibi yan etkisi var mı merak ediyorum.

  5. nagihan 16/11/2015 #

    Bilginiz için teşekkürler. Benim de uçukla çok büyük sıkıntım var 28 yaşındayım ve 12 yaşından beridir. Sürekli çıkar önceleri hep karne dönemlerinde çıkardı. Korku stres ve endişeden. Okul bitti. Anne oldum yine çıkıyor yine çıkıyor. Cildiyeye çok gittim krem verdi kremle de 1 ayda zor geçiyor çok ağrılı oluyor ve boğazımda apse yapıyor. Sonra bir hap keşfettim o iyi geliyor 1 haftada geçiriyor. Doktorun demesine göre virüs yerleşmiş hep aynı yerde çıkıyor sağ taraf çenemde çok yordu bu uçuk beni yıllardır uğraşıyorum kesin çözümü yok uğraşıyorum 2 ayda bir.

    • SEVİL 05/01/2016 #

      Merhaba benimde küçüklüğümden beri uçukla başım belada nagihan hanım söylediğiniz hapın ismi nedir acaba ?

    • songül 08/12/2016 #

      aynen benim de sürekli çıkıyor hep aynı yerimde acaba hangi ilacı kullandınız.Boğazımda yanma ve ağzımda aftlar dişim dede apse var.her sene bazen iki üç kez bazen daha az çok sıkıldım artık çaresi de yok diyorlar 🙁

  6. zeynep 26/01/2016 #

    Ben de ilk defa bugün şimdi çıktı ne yapmalıyım?

  7. Zeynep 10/03/2016 #

    Bende uçuk 13 yaşından beri çıkıyor şuan 15 yaşındayım hala çıkıyor her yıl çıkıyor malesef.Hep uçuk kremi sürüyorum az çok faydası oluyo işte.Bide geçen yıl hep aynı yerde çıkıyodu ve izi kaldı bu yıl farklı yerde çıktı ve buna sevindim.Keşke bi yolu olsa ama tam çözümü yok malesef.Uçuğu olan herkese geçmiş olsun.

  8. gonca 19/03/2016 #

    Merhaba benim çocukluğumdan beri hep ağız çevremde bir yada iki tane bir arada bazen de ağız içinde çıkardı fakat babamın vefatında sol gözümde çıktı o zaman anladım ki diğerleri bu acının yanında küçücük kalıyormuş böyle bir ağrı böyle bir acı yok tedavisi 45 gün sürdü ama çok şükür atlattım doktor stresli ortamdan uzak dur dedi.

  9. Mehmet 02/04/2016 #

    Gayet açıklayıcı bir makale olmuş yazanın ellerine sağlık, bir haftadır alt dudağımda canım acıyordu. T*******n kremi kullandım işe yaramadı bende gittim uçuk kremi aldım Z*****x diye 3 gündür kullanıyorum düzelme yok ve bugün Üst dudağıma da sıçradı benim gibi çekenlere RABB’İM Şifalar versin inşaALLAH.

  10. eyle 03/05/2016 #

    Uçuk için en ideal yol sarımsak sürmek sarımsağı kesip uçuk olan yerde 5 dk bastırıp sonra arada bir gün içerisinde sürerseniz kısa surede içi su toplamadan kuruyor.

  11. Esen ozturk 29/05/2016 #

    Beni cocukken o pis ucuklu herpesli agziyla kim optuyse tas olsun. Ne zaman hastalansam, atesim ciksa yuzum maymun poposuna donuo. Lanet gelsin 🙁

  12. nur 25/07/2016 #

    Bnm kocaman oldu ilk kez bu kadae buyuk cikti galiba havuz yuzunden oldu havuza girdikten sonra ckti of ya snir oluyorm

  13. nuray 28/07/2016 #

    Agzimin dörtte biri yara oldu . Burnum gozum yüzüm disim damagim ağrıyor . Iki gece uykudan uyandırdı ağrısı. Normal mi acaba krem de kullanıyorum.

    • Erdal tuğ 01/01/2017 #

      Uzman hekime devlet hastnesine test yaptirmani tavsiye ederim

  14. Songül 18/12/2016 #

    Benimde sürekli dudak kenarında hep aynı yerde her sene tekrarlıyor, hastalık, yorgunluk, stres gibi durumlara bağlı olarak tekrarlaması artıyor.bende niye olur diye araştırırken bu yazıyı gordum, gormez olaydım, vücuda bikere girip bir daha hiç çıkmaz bir illet olduğunu öğrenmek canımı sıktı. bari bize girmiş, bundan sonra hiçbir çocuğu opmiycem. kimseye bulaşmasın, benim 3 çocuğum var bu yazıyı erken okumuş olsaydım keşke, onlara kesin geçmiştir😥. ben sarımsak basıyorum alarm vermeye başladığında, ama cikacaksa çıkıyor naapsan nalet. tahta kaşığı ısıtıp deniyecem şu an.

  15. Gülşah 03/02/2017 #

    Yılda 2 3 kere çıkabilir demişsiniz benim bir yıldır her ay 2 kere oluyor ve büyük kabarcıklar halinde bu yazıyı okumadan önce fazla önemsemiyordum yazıdan sonra bir doktora görünme kararı aldım. Teşekkürler

  16. Meryem 25/03/2017 #

    Benim de neredeyse her sene çıkıyor. Son zamanlarda kıştan bahara geçiş dönemlerinde daha çok olmaya basladi. Ben krem sürüyordum önceden ama fark ettim ki krem sürsem de sürmesemde en az 1 hafta sürüyor. Üstelik kuruduktan sonra da kabuk bir türlü düşmüyor. Bu sefer kabuk kısmını hafifçe kaldırıp altına küçük yaralanmalara karşı kullandığım kremi sürüp kabuğu tamamen kaldırmadan geri kapattım. Belki bir faydası olur da yara daha erken kapanır diye. Pozitif bir etkisi olursa buraya yazarım. Ama uçuk gerçekten çok nalet birşey ve uçuk çıkarmayanın uçuklu insanı anlaması çok zor. 1 haftadır doğru düzgün yemek yiyemiyorum, icemiyorum, yüzumu gözümü bile şöyle rahat rahat yikayamiyorum. Umarım en kısa zamanda gecer.

Bir Cevap Yazın


Önemli Not: Nedenolur.net, yorumlar bölümünde sorulan sorular için danışmanlık hizmeti vermez ve sorular doktorlara ulaştırılmaz. Okuyucuların sordukları sorulara verilecek cevaplar tamamen diğer okuyucuların gönüllülük esasına dayanmaktadır. Yorum kısmı hastalıklarla ilgili diğer ziyaretçilerin deneyimlerini paylaşması amacıyla açık tutulmaktadır. Kişisel sorulara site yöneticileri cevap vermeyeceklerdir.