Ülser Neden Olur?

Ülser deyince pek çok kişinin aklına hemen mide ülseri gelir. Oysa ki ‘açık yara‘ anlamına gelen ülser, sindirim sisteminde onikiparmak bağırsağında veya yemek borusunda da meydana gelebilir. Bakteri, sigara ya da kullanılan ilaçlar gibi nedenlerle mide asidi artarsa ya da dokular zarar görürse, saydığımız organlar savunmasız kalır.

Bu durumda da mide asidi benzeri sindirim sıvılarının yara oluşturması kaçınılmaz olur.

Ülser çoğunlukla mide boşken ya da geceleri ağrıya neden olur. Ülserin göz ardı edilmemesi ve ciddiye alınması gerekir. Ülser mide asidi ilaçları veya antibiyotiklerle tedavi edilebilir. Ülserin ameliyat gerektirmesi nadirdir. Genel olarak ilaçla tedaviden olumlu sonuç alınır. Ancak mide delinmesi ya da kanama gibi durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir.

Süt ya da mide ilaçları ülseri iyileştirmez. En fazla kısa süreli rahatlama sağlayabilirler. Ancak sigara içmemek ve alkol almamak daha çok yardımcı olur. İyileşmeyi hızlandırır. 

İhmal edilen ülserin iç kanama, enfeksiyon ya da organların zarar görmesi gibi sonuçları olabilir. Ülser en çok 55-65 yaş arasındaki kişileri etkiler. Hastalığın teşhisi için kan testi, dışkı testi, röntgen ya da endoskopi gibi yöntemlerin kullanılması gerekebilir.

Ülserin Nedenleri

Bir zamanlar ülserin ana sebepleri olarak bazı gıda türleri ya da stresli bir yaşam tarzı gösterilirdi. Ancak günümüzde beslenme şeklinin ya da stresli bir yaşam sürmenin ülserin oluşması için yeterli olmayacağı düşünülmektedir.


Aynı şekilde ülser geçmişte yaşam boyu sürecek, kronik bir rahatsızlık gibi görülürdü. Günümüzde nedenleri daha iyi anlaşılan ülserin tedavisi de kısa sürede olumlu sonuçlar vermektedir.

Yapılan çalışmalar ülserin başlıca 2 nedeni olduğunu göstermektedir: NSAİ grubu ilaçlar ve H.pylori bakterisi.

  • NSAİİ’ler (Non steroidal antienflamatuar) İlaçlar: Bu ilaçlar steroid yapıda olmayan iltihap giderici ağrı kesicilerdir. Aspirin ve ibuprofen de bu gruptaki ilaçlar arasındadır. Özellikle daha yaşlı ve eklem ağrıları nedeniyle düzenli olarak bu tip ilaçlardan kullanan kişiler risk altındadır.

NSAİİ’ler haftalar ya da aylar boyu kullanıldıklarında sindirim yoluna zarar vererek ülsere yol açabilir ya da var olan bir ülseri kötüleştirebilir. 60 yaş üstü kadınlarda bu gruptaki ilaçlara bağlı ülser görülme oranı daha yüksektir.

  • H. pylori Bakterisi (Helikobakter Pylori): Kısaca H. pylori olarak adlandırılan bakterinin yol açtığı enfeksiyon ülserin başlıca nedenlerinden biridir. Bu bakteri pek çok kişide bulunabilir ancak bu kişilerden yalnızca birkaçı ülser olur. Bakteri midenin koruyucu tabakasını zayıflatan maddeler üretir ve böylece sindirim asitleri ülsere yol açar. Hem mide hem de onikiparmak bağırsağı ülserlerinin büyük çoğunluğu bu bakteri nedeniyle oluşmaktadır.

H. pylori genellikle sıvı ya da katı gıdalar veya bakterinin bulaştığı çatal-bıçak gibi gereçler aracılığıyla vücuda ağızdan girer. Çoğu kez bakteri hiçbir belirti göstermez ve kişinin hiç haberi olmadan bir enfeksiyona yol açabilir. Hazımsızlık, gastrit ve ülser ile doğrudan bağlantısı vardır. Antibiyotik ile tedavi edilebilir.

  • Kötü Alışkanlıklar: Alkol ve kahvenin aşırı tüketimi özellikle sigara tiryakilerinde ülsere yol açabilir. Doktor ülserin iyileşmesi için mide asidini bastıran ilaçlar yazacaktır ama sigara içmeye ara vermek, kahve ve alkolü kesmek de tedavinin önemli bir parçasıdır. Sigara içmek ülserin iyileşmesini geciktirecektir. Kahve tiryakileri hemen kafeinsiz kahve içebileceklerini düşünmemelidir. Kafeinli ya da kafeinsiz, fazla kahve tüketimi ülser açısından risk taşır.
  • Stres: Ülser ve stres ilişkisi de en çok merak edilen konulardan biridir. Ciddi bir hastalık, bir kaza, büyük bir ameliyat ya da büyük bir duygusal stres gibi etkenler ülserin ortaya çıkışında rol alabilir. Örneğin, ülserle ilgisi olmayan, ciddi bir sağlık sorunu nedeniyle yoğun bakım ünitesine alınan pek çok hastada, ülser ortak bulgulardan biridir. Ancak iş stresi gibi gündelik stresin ülsere yol açtığı, artık tıp dünyasında pek kabul görmemektedir.

Stres ve baharatlı yiyecekler, eğer ülseriniz varsa durumu  kötüleştirebilir ancak tek başına ülsere neden olmazlar. 

Ülserin Belirtileri

Karın bölgesinde rahatsızlık hissi, ağrı ve bulantı ülserin başlıca belirtileri arasındadır. Bu ağrı ve rahatsızlık hissi hastalar tarafından kazınma, yanma, açlık hissi gibi farklı şekillerde tarif edilir. Mide asidi gideren ilaçlar geçici bir rahatlık verir.

  • Mide ülseri belirtileri yemekle birlikte daha da kötüleşir. Ağrı yiyecekler daha midedeyken başlar. Özellikle baharatlı yiyecekler dokunabilir. Yemek yeme ağrıya neden olduğu için mide ülseri olan kişiler yemekten kaçınır, iştah kaybı görülür ve kilo verirler.
  • Onikiparmak bağırsağı ülserinde ise yemek yemek hastayı rahatlatır, belirtileri azaltır. Ağrı yemekten birkaç saat sonra, mide boşken başlar veya gecenin bir yarısı uykudan uyandırabilir. Onikiparmak bağırsağı ülseri olan hastalar kilo almaya meyillidir.

Belirtiler birkaç dakika ya da saatler boyu sürebileceği gibi, ağrı şikayeti önce bir kaybolup sonra günlere veya haftalara yayılacak şekilde ortaya çıkabilir.

Benzer belirtiler mide ilaçlarıyla kısa süreliğine yok oluyor ancak inatçı bir şekilde tekrarlıyor ve bir türlü geçmiyorsa, bir doktora başvurmanız gerekir. 

Ülser Önlenebilir Mi?

Bakteriyel enfeksiyonun neden olduğu ülseri engellemek zordur ancak ülser olmayı önlemek adına dikkat edebileceğiniz birkaç nokta sayılabilir:

  • Hangi ağrı kesici aldığınıza dikkat edin. NSAİİ tipi dediğimiz ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçların uzun dönemli kullanımı ülsere yol açabilir.
  • Sigara içmeyin. Sigara hem ülser olma riskini arttırır hem de var olan ülserin iyileşmesini geciktirir.
  • Fazla alkol almayın. Fazla alkol mide ve bağırsak duvarında iltihaba neden olabilir.
Kaynaklar


Bu yazılar da ilginizi çekebilir:

, , , ,

Ülser Neden Olur? İçin 1 Yorum Yapılmış

  1. nisa 09/04/2017 #

    gerçekten mükemmel.çok teşekkür ederim.gerçekten çok işime yaradı bu bilgiler.

Bir Cevap Yazın


Önemli Not: Nedenolur.net, yorumlar bölümünde sorulan sorular için danışmanlık hizmeti vermez ve sorular doktorlara ulaştırılmaz. Okuyucuların sordukları sorulara verilecek cevaplar tamamen diğer okuyucuların gönüllülük esasına dayanmaktadır. Yorum kısmı hastalıklarla ilgili diğer ziyaretçilerin deneyimlerini paylaşması amacıyla açık tutulmaktadır. Kişisel sorulara site yöneticileri cevap vermeyeceklerdir.