Zona Neden Olur?

Zona hastalığı ağrıya yol açan, ciltte kabartı, kaşıntı ve döküntülere neden olan bir cilt hastalığıdır. Tıp dilinde ‘herpes zoster‘ adını almıştır.

Halk arasında ise ‘gece yanığı’ olarak bilinir. Zonada belli bir bölgeyi etkileyen döküntüler, birlikte kemer ya da bant şeklinde bir görüntü oluşturan, ilk önce su toplayıp ardından kabuk tutan kabarcıklar şeklindedir.

Su çiçeğine neden olan varisella zoster adlı aynı virüs zona hastalığına da neden olur. Bu virüs bir kez vücuda yerleştikten sonra vücudun bağışıklık sisteminin zayıf düşmesini bekler ve fırsat bulduğunda harekete geçerek zona hastalığının ortaya çıkmasına sebep olur.

Depresyon, stres, yaşlılık ve çeşitli hastalıklar vücudun zayıf düşme nedenleri arasında sayılabilir. Zonaya yol açan virüs sinir köklerine yerleşen bir virüs olduğundan, zona ağrıları da oldukça şiddetli olabilir. Sırt, göğüs, karın, kalça, kol, bacak, boyun, baş ve yüz bölgeleri zona hastalığının etkilediği bölgelerdir. Zona şikayeti bu bölgeler arasında en çok göğüs ve başta görülür.

Zonanın Nedenleri

Bir kişi su çiçeği hastalığı geçirdiyse, yukarıda sözünü ettiğimiz virüs vücuttaki bazı sinirlere yerleşmiş demektir. Su çiçeğine ve ardından zonaya neden olan bu virüs vücutta herhangi bir soruna yol açmadan yıllarca beklemede kalabilir. Su çiçeğinin ardından uzun yıllar sonra virüsün sinirlerde yeniden aktif hale gelmesiyle zona ortaya çıkar.


Virüsün neden birden bire harekete geçtiği ve zonaya neden olduğu tam olarak açıklanmış değildir. Ancak bağışıklık sisteminin zayıfladığı bir dönemi seçtiği bilinmektedir.

Hemen her yaş grubunda zona hastalığı görülebilir ancak 50 yaş üzerindeki kişilerde risk daha yüksektir. Bu durum yaşlılıkta vücudun bağışıklık sisteminin zayıflaması ile açıklanabilir. Bir yaşından önce su çiçeği geçirenler ve bir hastalık ya da kullanılan ilaçlar nedeniyle bağışıklık sistemi zayıf olanlar da yine zona hastalığına daha yatkın kabul edilir.

Zonaya neden olan veya tetikleyen nedenleri sıralayacak olursak:

  • Varisella zoster adı verilen ve su çiçeğine de neden olan virüs / Su çiçeği geçirmiş olmak
  • Bağışıklık sisteminin zayıflaması (yorgunluk, hastalıklar, ilaçlar vb nedenlerden dolayı)
  • 50 yaş üstünde olmak
  • Depresyon
  • Stres, travma

Zona Tekrarlar Mı?

Bağışıklık sistemi her zayıf düştüğünde virüs harekete geçecek diye bir kural yoktur. Ayrıca her su çiçeği geçiren kişide de zona görülmez. Hastaların çoğunda, su çiçeği sonrasında hayat boyu zona şeklinde sadece tek bir atak görülür. Zona tekrarlamayan bir hastalık olarak kabul edilir ancak nadiren de olsa hastalığın tekrar tekrar ortaya çıktığı hastalar da vardır.

Zonanın henüz kesin bir tedavisi yoktur. Hastalık başladıktan sonra belirtilerin hafif atlatılmasına yönelik tedaviler yapılır.

Zona Bulaşıcı Mı?

Pek çok kişinin aklına gelen ilk sorulardan biri zonanın bulaşıcı olup olmadığıdır. Zona yaralarına temas eden kişiye bu hastalık zona olarak değil, su çiçeği olarak bulaşabilir. Çocukluğunda su çiçeği geçirmemiş ya da su çiçeği aşısı olmamış bir yetişkin ya da çocuk eğer zona yaralarına doğrudan temas ederse bu kişiye virüs bulaşabilir. Ancak varisella zoster virüsü bu kişinin vücuduna ilk kez girmiştir. Dolayısıyla virüs bulaşan bu kişide zona değil, su çiçeği görülür. Daha önce su çiçeği ya da zona geçirmiş olan kişiler ise zona hastalığına karşı dirençlidir.

Zona belli bir bölgede ağrı, karıncalanma, yanma ve kaşıntı gibi belirtilerle ortaya çıkar. Öncesinde baş ağrısı, halsizlik, ateşsiz grip belirtileri, ışığa karşı hassasiyet görülebilir. Yanma ve ağrı şiddetli olabilir ve ciltte henüz herhangi bir döküntü ya da kabartı yokken ortaya çıkabilirler. Genellikle sırt ve göğüs bölgesinde görülen ağrılar çoğu kez başka hastalıklardan şüphelenilmesine neden olur. Ciltteki içi su dolu kabartılar ise kabuklu yaraya dönüşür.

Zona virüsü sinirleri etkilediğinden eğer hastalığa müdahale edilmezse  işitme kaybı, görme kaybı, yüz felci, kasların oynatılamaması, enfeksiyon gibi daha ciddi belirtiler de ortaya çıkabilir. Nadir de olsa zona baş bölgesini, yüzü ve gözleri etkileyebilir. Özellikle gözü etkileyen zonada hemen tedaviye başlanmalıdır. Akciğer, beyin ya da sindirim sistemindeki iç organlar da zonadan etkilenebilir.

Zona Tedavisi

Zona tedavisinde virüsle savaşacak bir ilaç kullanılması gerekir. Bu ilaç ağrıyı azaltır, hastalık süresini kısaltır ve hastalığın ileri aşamadaki ciddi sorunların ortaya çıkmasını engeller. Yanma ve ağrı hissedilmesinin ardından 3 gün içerisinde ilaca başlanması gerekir. Ciltte kabartılar ortaya çıkmadan tedavinin başlamış olması en iyisidir.

Zona hastalığında erken teşhis ve tedavi çok önemlidir. Bunun nedeni, zonanın sinirleri etkileyen bir hastalık olmasıdır. Eğer tedavide gecikilirse zona ağrılarının döküntü ve yaraların iyileşmesinden sonra bile, uzun süre devam etmesi riski doğar.

Vücut zayıf düşmüş olduğundan, dinlenme zona tedavisinde önemli bir yer tutar. Ayrıca yaraların iyileşme sürecinde düzenli pansuman yapılmalı ve yeni bir enfeksiyon oluşmamasına özen gösterilmelidir.

Zonanın hafif geçmesi için bu tedbirler alınırken, bağışıklık sistemini zayıf düşüren neden de araştırılmalıdır. Örneğin stresin ortadan kaldırılması ya da bir hastalık söz konusuysa, bu hastalığın da tedavisi düşünülmelidir.

Kaynaklar


Bu yazılar da ilginizi çekebilir:

, ,


Zona Neden Olur? İçin 13 Yorum Yapılmış

  1. zaim 23/10/2014 #

    Emeğinize sağlık…

  2. senai 09/12/2014 #

    Ben 61 yaşındayım 1997 yılında ilk zona 2005 2006 yılında ikinci ve bu gün 09.12.2014 üçüncü zonaya yakalandım iki seferinde tedavi iyi geçti şimdi bakalım nasıl geçecek veya kaç sefer daha yakalanacağım?

  3. Hamit Çınar 02/03/2015 #

    Ben 15 yaşımdayım zona hastalığına yakalandım doktor bu yaşta çok az görülür dedi psikiyatriye yönlendirdi ama bence farklı bir nedenden çünkü stresli biri değilim takmam her şeyi bilen yada fikri olan varsa yazabilir mi?

  4. Faruk 18/03/2015 #

    annemin kalça kısmında bozuk 1 tl para doyutunda fazla siyah yanık gibi tuhaf bi yara mı desem ismini de bilmiyorum. tuhaf bişey var google görsellerden zona resimlerine baktım 1 kaç tanesi benziyor ama ben zona olduğundan şüphelenmiyorum her yara zona değilidr bence. umarım ne olduğu kısa zamanda çıkar. Tüm hastalara geçmiş olsun.

  5. Sebahat. buyukemmeci 11/08/2015 #

    Aşırı yorgunluk olabilir.

  6. ZEYNEP 22/09/2015 #

    Benim kızım 2.5 yasında birkaç ay önce geçirmişti şimdi yine çıkıyor ne yapacağımı şaşırdım su çiçeği de olmamasına rağmen..

  7. abdullah 23/10/2015 #

    Ben 62 yaşındayım yaklaşık 1 hafta önce zona denilen bu hastalık sırt bölgemde yanma ağrı şeklinde belirdi bilhassa geceleri ağrı artıyordu. Doktora başvurduğumuzda zonanın belirtilerinin çoğunun bende de olduğunu gördüm. Tedaviye başladık inşallah Allah herkese şifa versin..

  8. bulent bılge 25/10/2015 #

    Ben 62 yasındayım bilmiyorum sıkıntı ve stresten zona yakalandım. İyi bir tedavi ile bir haftada iyileştim fakat bir kaşıntı var aman Allah’ım ne gece uyuyabiliyorum ne gündüz üstümü başımı parçalayacağım geliyor. Bir suru ilaç krem denedim kaşıntım geçmiyor aile dr. um bir ay sürer dedi bu konuda basından geçen bilen duyan varsa yardımcı olursanız. Bitkisel olabilir yardımlarınızdan dolayı şimdiden tskler Allah bu rahatsızlığı düşmanlarıma vermesin tanrım herkese acil şifalar versin.

  9. zt 09/01/2016 #

    Belin alt kısmında aşırı kaşınma ile başladı avuç içi kadar bir alanda etkili oldu sonra vücudun kaşınan bölgelerine yakın bölgelerinde deri altında yanma hissi belde ağrı oldu buna zona denebilir mi?

  10. Mine 21/01/2016 #

    56 yaşında bayanım. Halsizlik sebebiyle geçirdiğim 2 günlük yatak istirahatinin ardından kalın bağırsağımdaki şiddetli ağrı sebebiyle doktora gittim. Tahlil neticesinde sağlıklı görünüyordum ve doktor 2 gün sonrası için başka kan tahlili istedi. O arada karnımın sol tarafında, tam da ağrının olduğu kalın bağırsağın üzerinde avuç içi büyüklüğünde ve toplu iğneyle delinmiş gibi döküntüler çıktı. Bu döküntülerin böcek ısırığı olabileceğini düşünmüştüm. Fakat 2 gün sonra yanma ile birlikte kaşınmaya başladı. Doktor yeni kan tahlilimde de bir şeyimin olmadığını söyledi. Bu arada ben de karnımdaki döküntüden bahsedince hemen zona teşhisiyle cildiyeciye gönderdi. Evet zona imiş. Stresli ve yorucu bir yıl geçirmiştim ve sonucunda zonaya yakalandım. Lütfen her şeyi kafaya takmayın. Hayat o kadar kısa ki..

  11. Mehmet 30/04/2016 #

    Merhaba Kafasında Zona Hastalığı Geçiren Babamızın ağrıları hala geçmedi Tedavisini Bilen Varmı? Hastamız 80 Yasında Bilen Var İse Yardımcı Olurmusunuz

  12. REMZİ 01/06/2016 #

    ÖNCE ALLAHIM TÜM HASTALARA ŞİFALIK VERSİN.BENDE BU GÜN ÖĞRENDİM.ZONA HASTALIĞINA YAKALANDIĞIMI.İLAÇLARIMI ALDIM.ALLAH ŞİFASINI VERSİN.

  13. Meryem bilgin 04/06/2016 #

    Zonada homeopatik tedaviyi destek olarak önerebilirim.

    Hatta tek başinada basarili sonuçlar var… bilginiz olsun…

Bir Cevap Yazın


Önemli Not: Nedenolur.net, yorumlar bölümünde sorulan sorular için danışmanlık hizmeti vermez ve sorular doktorlara ulaştırılmaz. Okuyucuların sordukları sorulara verilecek cevaplar tamamen diğer okuyucuların gönüllülük esasına dayanmaktadır. Yorum kısmı hastalıklarla ilgili diğer ziyaretçilerin deneyimlerini paylaşması amacıyla açık tutulmaktadır. Kişisel sorulara site yöneticileri cevap vermeyeceklerdir.