İshal Neden Olur?

Kabızlığın tam tersi bir durum olarak tarif edebileceğimiz ishal, dışkının sulu ya da gevşek olması ve sık sık tuvalete çıkma ihtiyacı hissedilmesidir. Normalde bağırsağımız yiyeceklerdeki suyu çeker ve böylelikle dışkı katılaşır.

Oysa ishal durumunda yediklerimiz ve içtiklerimiz bağırsaktan çok çabuk ya da çok hızlı bir şekilde, suyu çekilmeden geçer. Karın ağrıları, kramplar ve bulantı da görülebilir. İshal her yaştan hemen herkesin başına gelir ve yılda bir iki kez ishal olmak normal kabul edilir. Genellikle bol bol su içerek, yediklerimize dikkat ederek ve eczaneden temin ettiğimiz ilaçlarla atlatırız. Yediğimiz bozuk yiyecekler, alkol tüketimi, bakteri ve parazitler, kullandığımız ilaçlar veya laktoz intoleransı gibi pek çok farklı nedenden dolayı ishal oluruz.

Ancak uzun süren, sık sık tekrarlayan, susuzluğa / sıvı kaybına neden olan, ateş yapan veya kanlı dışkının görüldüğü ishal, ciddiye alınmalı ve mutlaka hemen bir doktora başvurulmalıdır. İshal normalde tehlike oluşturmadığı halde, bu belirtilerle birlikte meydana geldiğinde daha ciddi bir sağlık sorununa işaret ediyor olabilir. Özellikle çocuklarda ve yeni doğan bebeklerde ishal görüldüğü takdirde hemen doktorunuzu aramaktan sakın çekinmeyin.

En Sık Rastlanan İshal Nedenleri

Bakteriyel Enfeksiyonlar

Bozuk yiyecekler ya da kötü su nedeniyle vücuda giren bakteri ve parazitler ishale neden olabilir. Hijyen koşullarının yeterince dikkate alınmadığı ortamlarda hazırlanan yiyecekleri tüketmek ishale giden en kestirme yollardan biridir. Özellikle dışarıda yemek yerken mutfağından emin olmadığınız yerlerden, kokusu, tadı içinize sinmeyen yiyeceklerden hemen uzaklaşın. Alışveriş yaparken son kullanma tarihi geçmiş ve bozulmuş gıda ürünlerini almamaya özen gösterin. Evde de yiyeceklerinizi dolapta bile olsa uzun süre bekletmeyin. Açık su içmemeye çalışmak ve içme suyuna özen göstermek de son derece önemlidir.


Özellikle az gelişmiş ülkelere yapılan seyahatler sırasında ishale sık rastlanır çünkü çoğu kez bu ülkelerde restoran mutfakları denetlenmez. Üstelik sadece yiyeceklerin tazeliği değil, alışık olmadığınız yiyeceklerdeki farklı kimyasallar da ishale veya mide bozulmasına neden olabilir. İnternet çağında artık ister yurt içi ister yurt dışı olsun, bilmediğiniz bir yerde yemek yiyecekseniz gideceğiniz restoranları önceden araştırabilirsiniz. Hassas bir midesi olanlar, yerel mutfağı denerken acele etmemeli, kesinlikle kapalı şişede satılan içme sularını içmelidir. Sokakta ve açıkta satılan yiyecekler konusunda da dikkatli olmanız, seyahatinizi zehir olmaktan kurtarabilir.

Virüsler

İshale neden olabilecek rotavirüs, norovirüs ve adenovirüs gibi farklı virüs türleri vardır. Bu virüslerin neden olduğu mide-bağırsak iltihabı (viral gastroenterit) sonucu kusma ya da ishal görülür. Bu hastalık ‘mide gribi‘ olarak da bilinir ancak hastalığın grip virüsleriyle bir alakası yoktur. Bu sadece bir isim benzerliğinden ibarettir. Bakteri, parazit ya da diğer rahatsızlıklar mide gribine yol açmaz.

Mide gribine sadece virüsler neden olur. Ancak belirtilere bakarak ishale neyin neden olduğunu, mide gribi olup olmadığını ayırt etmek, hastalar için zor olabilir. Bunu en iyi bir doktor teşhis edecektir. Vücudun kaybettiği sıvı yerine koyulmazsa, mide gribi tehlikeli bir rahatsızlık olur. Özellikle çocuklar söz konusu olduğunda dikkatli olmak ve sıvı kaybı konusunda hassas davranmak gerekir. Çocuklarda ishal gerektiği takdirde doktor tavsiyesi almanız önemlidir.

Virüsler bu hastalığı taşıyan kişilerden bulaşabilir. Mide gribi olan kişilerin kullandığı tuvaletlerden veya hastalık sırasında tuvalet sonrası ellerini iyi yıkamayan kişilerin hazırladığı yiyeceklerden, havuzlardan, lağım suyu ile temas etmiş deniz ürünlerinden, kirli sulardan ishale neden olan bu virüsler kapılabilir.

Kullanılan İlaçlar

Antibiyotikler başta olmak üzere pek çok ilaç ishale neden olabilir. Antibiyotiklerin bağırsaktaki doğal bakteri türleri üzerinde olumsuz bir etkisi vardır. Antibiyotik yüzünden kötü bakterilerin yanı sıra sindirime yardımcı olan faydalı bakterilerin de yok olmasıyla, bağırsaktaki bakteri dengesi bozulur ve bu durum ishale neden olur. Antibiyotik nedeniyle görülen ishal, genellikle antibiyotik tedavisinin tamamlanmasından sonra görülür.

Antibiyotik dışında genellikle mide ekşimesi şikayeti üzerine kullanılan ve magnezyum içeren antiasit ilaçların da ishal gibi bir yan etkisi olabilir. Bu ilaçların siz sindirim ile ilgili bir problemi çözmeye uğraşırken, diğer bir sindirim sorununa yol açma ihtimali olabilir.

Laktoz (Süt Şekeri) İntoleransı

Süt ve süt ürünlerini sindirmekte zorlanan kişilerde, laktoz intoleransı olma ihtimali kuvvetlidir. Laktoz, bu ürünlerde bulunan şekerdir ve laktozu sindirmekte güçlük çeken pek çok insan vardır. Bu kişilerin vücudu çocukluktan itibaren, laktoz sindirimine yardımcı olan enzimi yeterince üretmemeye başlar. Bunun anlamı ilerleyen yaşlarda laktoz intoleransı görülmesi ve süt ve süt ürünlerinin mide bulantısına, şişliğe, gaza veya ishale yol açmasıdır. İyi sindirilemediği zaman süt şekeri, bağırsakta sıvı birikmesine neden olur. Laktoz intoleransı olan bazı kişilere bir bardak süt bile dokunurken diğerleri günde 3-4 bardak süt tüketebilir. Laktoz intoleransında tahammül sınırı kişiden kişiye değişir diyebiliriz.

Früktoz (Meyve Şekeri)

Früktoz meyvelerde ve balda doğal olarak bulunan şekerdir. Meyvelerin de şeker içerdiğini çoğu kez unuturuz. Diyet listelerini takip edenler üzüm, karpuz, kavun, kayısı, incir gibi tatlı meyvelerin kilo vermek isteyenlerin yemek listelerinde nasıl sınırlı tutulduğunu bilirler. Bu şekerli meyveleri daha doğrusu früktozu sindirmekte güçlük çeken kişilerde yan etkilerden biri de ishaldir. Früktoz bazı içeceklere doğal tatlandırıcı olarak da katılır ve früktoza karşı hassas olan kişiler, bu tip içecekler yüzünden de ishal olabilir.

Yapay Tatlandırıcılar

Sağlığınıza ve kilonuza özen gösterip şekerden uzak duruyor olabilirsiniz. Bu durumda çoğu kişi yapay tatlandırıcılardan faydalanmayı akıllıca bulur ancak adı üzerinde bu yapay ürünlerde bulunan çeşitli maddeler ishale neden olabilir.

Kronik Hastalıklar

Uzun dönemli, kronik hastalıklarından şikayetçi olanlar ishalden de muzdarip olabilirler. Bu hastalıklara çölyak hastalığı, Crohn hastalığı, huzursuz bağırsak sendromu, ülseratif kolit ve diyabet örnek verilebilir.

Kaygı

Stres altında olduğumuzda kaygılanarak tepki veririz. Aslında bir yere kadar kaygılanmak iyidir çünkü böylece bizi strese sokan duruma karşı daha hazırlıklı olmaya çalışır, bu konuda kendimizi iyileştirmeye bakarız. Topluluk önünde konuşma yapmak kaygı yaratıyorsa, bu konuşma üzerine çalışma, prova yapma ve kendimizi hazırlama gereği duyarız.

Ancak bazılarımız zaman içinde, aslında normal karşılanması gereken durumlarda bile kaygılanmaya başlar ki, bu durumu da ‘evhamlı‘ olmakla açıklarız. Ne yazık ki sürekli endişeli olmak bu şekilde geçiştirilemez ve ruh sağlığı açısından oldukça zararlıdır. Kaygı sürekli olduğunda panik atak gibi bir takım psikolojik rahatsızlıkların ortaya çıkmasına neden olabilir. Kaygının en sık karşılaşılan belirtilerinden biri de iştah artması ve ishaldir.

Kaynaklar


Bu yazılar da ilginizi çekebilir:

, , , , ,


İshal Neden Olur? İçin 30 Yorum Yapılmış

  1. murat 27/01/2014 #

    Yararlı, açıklayıcı. Teşekkürler.

  2. Cihan 28/04/2014 #

    Çok teşekkürler. Gayet açıklayıcı.

  3. Duru SOYLU 11/06/2014 #

    Bence gayet güzel açıklanmış. Çok teşekkürler Allah razı olsun.

  4. Muhammed 12/07/2014 #

    Sağolun. Allah razı olsun. Teşekkürler.

  5. ilhan yurdusever 07/08/2014 #

    Çok güzel mantıklı açıklama tşklr.

  6. ayşe 18/08/2014 #

    Acaba içtiğim sudan mı oluyor?

    • Uzm. Dr Filiz kaya 09/10/2014 #

      Evet hazır su içmelisin ve günde 2 litre suya ihtiyacımız var bence hiç musluk suyunu kullanma. Teşekkürler.

      • kadriye 16/10/2014 #

        Oğlum 14 yaşında sık sık ishal oluyor son birkaç gündür ishal bulantı ve halsizlik var boğazı da sişmiş antibiyotiğe de başladı ama düzelme yok sebebi ne olabilir?

        • admin 16/10/2014 #

          Kadriye Hanım antibiyotiği doktor mu yazdı, bir teşhiste bulunmadı mı? Doktorun verdiği ilacı doktorun belirttiği süre kadar kullanmalı, ilaçlar bitmesine rağmen düzelme yoksa yine aynı doktora danışmak gerekir.

        • ayhan 15/01/2015 #

          Yukarıda yazmış antibiyotik ishale neden olur diye stres de yapar sınav stresleri ve su da 5 lik hazır sulardan kullanın bir süre derim.

  7. şenay 15/11/2014 #

    bu bilgiler bayağı yararlı.

  8. pelin 11/12/2014 #

    Aylardır ishal oluyorum ne yaptıysam da geçmedi kaldığım yurttaki yemeklerden de olabilir kapaklı su içiyorum ama hiç geçmiyor neden ya…

    • ozan 01/02/2015 #

      Geçti mi ishal bende bir aydır devam ediyor nereye gitsem diye düşündüm.

  9. ipek 07/01/2015 #

    İyi günler çok uzun zamandır süren ishal için hangi doktora gitmem gerek bölüm olarak teşekkürler.

    • admin 08/01/2015 #

      İpek Hanım ‘Gastroenteroloji’ bölümü sindirim sistemi hastalıklarına bakan bölümdür. Bir gastroenterologa başvurabilirsiniz. Mümkün olmazsa bir dahiliye uzmanı da yardımcı olabilir.

  10. ayhan 15/01/2015 #

    Ben de sürekli ishal oluyorum yediğim dışarıdan yemek tavuk dürüm sadece ve damacanadan su tahminim damaca suyundan ve stresten bir de çok çay içiyorum bu yazdıklarım dışında başka bir şeyden olamaz ne yapmalıyım stres ya da yukarıdaki nedenlerden birindense stresten doğan ishal ne yapmalıyım var mı bunun için bir çözüm?

  11. ayhan 03/02/2015 #

    İshale iyi gelen bir bilgi daha karanfil.

  12. Muharrem çlş 06/03/2015 #

    Bir ay önce evime su arıtması taktırdım ve o günden beri ishalim bir haftadır suyumu değiştirdim, hazır su içiyorum yine de gitmedi.

  13. fırat 08/03/2015 #

    Gayet açıklayıcı olmuş emeğinize sağlık çok teşekkürler.

  14. Oktay 08/06/2015 #

    Evde veya başka bir yerde yemek yediğim zaman hiçbir şey yok ama ne zaman iş yerinde yemek yesem o gün ishal oluyorum mutlaka uzun süreli de değil 1 günlük.

  15. Kadir 01/07/2015 #

    Ben tip 1 şeker hastasıyım 33 yaşındayım ve ishalle savaşamıyorum. Gastroenterolojik randevu aldığım halde kontrolde bir şey bulamadılar ne yapmam lazım fikir alışverişe açığım lütfen bütün siteleri geziyorum halen bir cevap bulamadım.

  16. Ferhat 16/07/2015 #

    Bilginiz çok güzel tsk ederim..

    • admin 16/07/2015 #

      Teşekkürler Ferhat Bey.

  17. ugur 14/08/2015 #

    Teşekkürler admin isteyken oldu eve kendimi zor attım bir ne varmış diye bakim dedim dediklerin doğru ve güzel şeyler Allah razı olsun…

  18. eftalya 16/09/2015 #

    Gerçekten çok önemli bilgiler. Teşekkürler bu aydınlatmalar için oğlum 2 yaş +8 aylık 2 hafta önce okula başladık soğuk algınlığı diyen doktorumuzun o günün akşamı kusma ishale döndük. iki günde geldi geçti mahvolduk. Oğlum 3 hafta önce 17 kg iken 16.400 e duştu boyu 102 cm ama kahroldum 2 gün boyunca patates çorbası pirinçli yayla çorbası muz kabuğu soyulmuş elma kivi havuç suları ıhlamur çayı limon suyu zar zor 1 saat 2 ser saat aralıklarla gıda hep 3 kaşık 4 kaşık. Zar zor 2 gün olum gibiydi kaynatılmış su domates çorbası yağ oranı ilk günler hep sıfırdı. 2. gün azıcık azıcık tabi ilaçlarımızı da kullanıyorduk şükür düzeldik gibi en son organik mercimek haşlayıp ilk suyunu döktüm havuç patates koydum mercimek ishal yapan bir besin olduğundan patates suyu koydum. Öyle öyle atlattık ama bende dişten dolayı antibiyotik kullanıyordum bu arada ben de hastayım o da hasta derken şimdi de ben ishalim ve su gibi dun gece başladı ben de bugün 14 kere rahat su olarak ishal attım su içsem direk 5 dk olmadan wc gidiyorum ama antibiyotik ve ağrı kesici kullanıyordum oğluma o kadar dalmışım ki 3.100 mg lik ilaç almış durumdayım 5 gündür iştah sıfır iki lokma bir şey yesem anında wc su gibi ishal oğlumu bırakamıyorum yeni düzeldi ama ne yapacağımı şaşırdım antibiyotiği de bıraktım su bile içsem direk 3 dk wc deyim ben böyle bir şey görmedim ilaçlardan dolayı olsa gerek ama bulantılarım geçti gibi şu an ama su gibi ishalim devam ne yapmalıyım.

  19. cebar 20/09/2015 #

    Bir de çay iyi geliyor çay derken çaydanlıktaki kuru çay.

  20. Gülfem 05/12/2015 #

    Merhaba. Benim şikayetim son bir kaç aydır ne zaman toplu taşıma araçlarıyla yolculuk yapmak istesem midem bozuluyor. Bu durumun psikolojik olduğunu düşünüyorum çünkü sadece bu durumda tekrarlıyor. Ama nasıl başa çıkabileceğimi bilmiyorum, midem bozulur endişesiyle evden dışarı çıkmaya korkuyorum.

  21. mrbldslvr 10/12/2015 #

    Arkadaşlar, ben de birkaç yıl önce ishal olmuştum. Şiddetli karin ağrısı, ishal ve bulantı vardı. Dahiliye bölümüne gittim ilaç falan vermişti geçmedi 3-4 gün sonra tekrar gittim geçmedi diye doktor anlamadı ve bu özel hastanedeki bir doktordu. Yaklaşık 1 hafta surdu ve beni gece acile kaldırdılar iğne yapıp gönderiyorlardı ki oradaki nöbetçi hemşire bana yine de bir enfeksiyon hastalıklarına görünmenizde fayda var dedi. Ertesi gün gittim ve kanlı ishal olmuşum halsizlikten bitap düşmüşüm 2 serum ilaç tedavisi diyet derken çok şükür iyileştim. Size tavsiyem 1 haftadan fazla suren ishal doktor gerektiriyor. Enfeksiyon hastalıkları da aklınızda bulunsun derim. Geçmiş olsun.

  22. aslı 26/12/2015 #

    3 gündür ishal şikayetlerim var gündüzleri çok fazla çıkmıyorum tuvalete batında kramplarım çok olmuyor ama akşam yemeğinden sonra kramplar artıyor ve tuvaletten çıkamaz hale geliyorum ve kramp girdiğinde bayılacak gibi oluyorum bunun sebebi ne olabilir?

  23. Nukhet 16/06/2016 #

    Fazla guneste kalmak ishale neden olur mu?

Bir Cevap Yazın


Önemli Not: Nedenolur.net, yorumlar bölümünde sorulan sorular için danışmanlık hizmeti vermez ve sorular doktorlara ulaştırılmaz. Okuyucuların sordukları sorulara verilecek cevaplar tamamen diğer okuyucuların gönüllülük esasına dayanmaktadır. Yorum kısmı hastalıklarla ilgili diğer ziyaretçilerin deneyimlerini paylaşması amacıyla açık tutulmaktadır. Kişisel sorulara site yöneticileri cevap vermeyeceklerdir.