Panik Atak Neden Olur?

Genellikle panik atak aşırı derecede yüksek seviyelere ulaşan kaygı nedeniyle meydana gelir. Ortada görünür bir neden olmamasına rağmen gelişen, çok yoğun bir korku hissidir. Panik atak nöbetleri oldukça korkutucu olabilir, öyle ki bu ataklar sırasında kontrolünüzü kaybettiğinizi, kalp krizi veya beyin kanaması geçirdiğinizi ya da öleceğinizi düşünebilirsiniz. Ancak panik atak nöbeti sırasında bu korku hissinin yanı sıra terleme, çarpıntı gibi fiziksel belirtiler de yaşanabilir. Hemen herkes bir panik atak geçirme riskiyle karşı karşıyadır diyebiliriz. Herhangi bir kaygı bozukluğu şikayeti olmayan kişilerde ise panik atak ancak kaygıya neden olan bir olayın, bir durumun tetiklemesiyle görülecektir.

Panik atak, görünürde açık bir tetikleyici olmadan aniden ve hiçbir uyarı vermeden ortaya çıkabilir. Her ne kadar bir panik atak krizi rastgele ortaya çıkıyormuş gibi görünse de aslında bu atakların tehlikeye karşı insanın evrimsel cevabı olduğu söylenebilir. Bir panik atak nöbetinin insan yaşamındaki en endişe verici, en korkutucu ve en sıkıntılı deneyimlerden biri olduğu söylenir. Tam olarak nedeni açıklanamamakla birlikte kadınlarda panik atak şikayetine erkeklere oranla daha çok rastlanır.

Bir panik atak nöbetinin kendisi ortalama 15 saniye sürse de, bu nöbetin belirtilerinin genellikle 10 ila 30 dakika arasında değişen bir süre boyunca kişiyi etkilediği gözlemlenir. Saatler boyu etkisini gösteren panik ataklar da vardır. Panik atak krizleri çoğunlukla agorafobi (açık alan korkusu) ve tehlikeli bir durumdan kaçamama korkularıyla ilişkilendirilir. Panik atak geçiren kişilerin çoğu kriz sonrasında kendilerini kapana kısılmış gibi hissettiklerini belirtirler. Pek çok kişi yaşamları boyunca bir ya da iki kez panik atak geçirir ve bu ataklara neden olan problemler örneğin strese yol açan bir durum, olay sonlandığında, bu ataklar da son bulur. Ancak hiçbir nedene bağlayamadığınız, beklenmedik panik atakların görüldüğü ve sürekli yeni bir panik atak ortaya çıkacak duygusunun yaşandığı durumlarda ise söz konusu olan panik bozukluk olabilir.

Panik atak bir zamanlar ‘strestendir’ diye geçiştirilip yeterince önemsenmiyordu belki ama artık bu durum tıbbi bir rahatsızlık olarak kabul edilmektedir. Kişilerin yaşamını önemli ölçüde ve olumsuz şekilde etkileyebilen bir rahatsızlık olmasına karşın panik atak tedavileri sayesinde oldukça iyi sonuçlar alınabilmektedir.

Panik Atak Nedenleri

Uzmanlar kaygı ve paniğin belli bir dereceye kadar hayatta kalmamız adına gerekli olduğunu söylerler. Ancak bu duygular düşünce sürecimize zarar verecek kadar yoğun olduklarında, doğal olarak korkmamıza neden olurlar. Panik ataklara ya da panik bozukluğuna tam olarak neyin sebep olduğu bilinmemekle birlikte, bazı faktörlerin panik atakların ortaya çıkmasında rol oynadığı bilinmektedir.

Genetik faktörler: Ailesinde panik bozukluk, panik atak hastaları olan kişilerde panik atak belirtileri görülme riski bulunmaktadır. Kadınlarda panik atak şikayetine erkeklere oranla daha fazla rastlanır. Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte bu durumun biyolojik faktörlerden dolayı kadınların hastalığa daha yatkın olmasından kaynaklanabileceği düşünülmektedir.

Yoğun stres: Yakın ve çok sevilen bir kişinin ölümü, cinsel taciz gibi travmatik olaylar, boşanma, iflas ya da doğum gibi yaşam tarzında büyük değişiklikler, yoğun stres kaynağı olarak kişilerde panik atakların görülmesini tetikleyebilir. Yoğun stres duygusu acil bir tehlike karşısında olma hissi yaratır ve kaygının giderek artmasıyla panik atak tetiklenir.

Taciz ve travma: Fiziksel ve cinsel tacize uğramak kaygı ve panik atakların ortaya çıkmasında rol oynayabilir. Kaza, tecavüz, yangın, soygun gibi travmatik olaylar da aynı şekilde panik atak rahatsızlığının ortaya çıkmasında etkili olabilir. Bu tür taciz ya da travmatik olayların ardından kişilerin yaşadığı stres ve korku duyguları, olayın tekrarlayacağına dair yoğun bir endişeye dönüşebilir. Bu endişenin giderek artması ve kontrol edilememesi panik atak krizlerini tetikleyecektir.

İlaçlar ve Uyarıcı Maddeler: Bazı ilaçların kullanımına ara vermek ya da kafein, kokain, anfetamin gibi uyarıcı maddeler almak, kaygı ve panik atak belirtilerine yol açabilir. Bu maddelerin etkisiyle vücuttaki kimyasal dengesizlik ve panik duygusunun tetiklenmesi nedeniyle terleme, bulantı, baş dönmesi, titreme, korku ve kontrol kaybı belirtileri görülebilir ve tüm bunlar kişide panik atak rahatsızlığı gelişmesine neden olabilir.

Beyin fonksiyonları: Beynimiz yakın bir tehlikeye karşı sinir sisteminden uyarı sinyalleri aldığında, beynimizin Amigdala denilen bölgesi harekete geçer. Amigdala, kaygı tepkimizi kontrol eder. Bazı kişilerde Amigdala bölgesi yakın bir tehlike olmamasına rağmen kaygıyı tetikler. Kaygı bizi harekete geçirdiğinde, vücudumuz böbrek üstü bezleri aracılığıyla adrenalin salgılar. Adrenalinin bilinen bir diğer adı da ‘dövüş ya da kaç’ hormonudur. Adrenalin salgıladığımızda kalp atışlarımız hızlanır, terlemeye başlarız, midemiz hareketlenir ve nefesimiz düzensizleşir. Bütün bunlar bir panik atağı tanımlayan özellikleridir.

Eğer yakın bir tehlike altında olmamanıza rağmen vücudunuz adrenalin salgılamışsa, bu hormonu tehlikeden kaçmak üzere kullanamayacağınız için bu adrenalinin birikmesi bir panik atağa neden olabilir. Panik bozukluğu olan kişiler, geçirdikleri bir panik atağın ardından sürekli bir panik atak geçirme korkusu taşımaya başladıklarından günlük yaşamları bu durumdan etkilenmeye başlar.

Panik Atak Belirtileri Gösteren Hastalıklar

Bazı hastalıklar veya durumlar, kişilerin panik atak geçirdiğini düşünmesine neden olacak belirtilerin benzerlerini ortaya çıkarabilir. Panik atak belirtileriyle astım, kansızlık, menopoz gibi bazı tıbbi durumların belirtileri birbirine benzer.

Hipoglisemi: Hipoglisemi, vücut için temel enerji kaynağı kan şekerinde düşüş anlamına gelir ve bu durumun beyne etkisi sonucu kaygı ve panik atak belirtileri görülebilir. Yoğun endişe, korku, terleme, kontrol kaybı ve kafa karışıklığı bu belirtiler arasındadır.

Hipertiroidi: Hipertiroidinin kaygı ve panik atakları tetikleme ihtimali vardır. Hipertiroidi rahatsızlığı sonucu vücut normalden fazla tiroksin hormonu salgılar. Metabolizmayı hızlandıran bu hormon kaygı ve panik atak belirtilerine neden olabilir.

Panik Atak Belirtileri

Genellikle 10 dakika boyunca süren panik atak belirtileri aşağıdaki gibi sıralanabilir:

  • Nefes almakta zorlanma
  • Kalp çarpıntısı veya göğüs ağrısı
  • Boğulacak gibi hissetmek
  • Baş dönmesi ya da baygınlık hissi
  • Titreme
  • Terleme
  • El ve ayak parmaklarında uyuşma ya da karıncalanma
  • Ürperme ya da sıcak basması
  • Kontrolünü kaybedeceğini, çıldıracağını ya da ölmek üzere olduğunu sanarak yoğun korku duyma

Kaynaklar: 



Bu yazılar da ilginizi çekebilir:

, , ,

Panik Atak Neden Olur? İçin 27 Yorum Yapılmış

  1. songül 17/11/2013 #

    Kalp çarpıntısı boğulacakmış gibi oluyorum, nefes almada zorluk çekiyorum. Ölüm korkusu tek başıma kalamıyorum her an kötü bir şey olacakmış gibi korkuyorum cvp yazarsanız çok sevinirim.

    • admin 19/11/2013 #

      Songül Hanım, günümüzde pek çok kişi bu tür kaygı sorunlarıyla boğuşuyor. Ancak ilk olarak bir psikiyatra danışmalısınız. Bazen düşüncelerimiz bir kısır döngüye girer ve bir türlü istemediğimiz duyguları engellemeyi, uzaklaştırmayı başaramayız. Bu kısır döngüden çıkmanız için bir uzmanla konuşmanız şart. Yalnız olmadığınızı, bu kaygıları pek çok kişinin yaşadığını unutmayın. Çaresi olan, kesinlikle biraz destekle üstesinden geleceğiniz bir durum bu.

    • Yaren turfanda 07/09/2014 #

      Ben de öyle oluyorum aynısı ve daha 12 yaşındayım kör olucam diye korkmuştum sonra böyle olmaya başladı acaba nasıl geçer :(

  2. melis 02/01/2014 #

    Panik atak depresyonun bir sonucu mudur?

  3. guluzzz 14/02/2014 #

    Ben bu rahatsızlığı 30 yıldır çekiyorum. Beni yordu, yoruldum. Allah’ım sağlık ver, huzur ver, inşallah benim gibi olanlara şifa ver.

  4. Ozge 20/02/2014 #

    Özellikle geceleri karanlıkta nefes alamayacakmışım sanki kalbim duracakmış gibi hissediyorum. Ve kalp atışlarımı arada bir duyuyorum. Nefesimi daraltıyor bu durum ve göğsüm daralıyor. Hemen korkuya kapılıp midem bulanıyor. Çok mutsuzum bu durumdan. Ölecekmişim gibi hissediyorum.

  5. selçuk 28/02/2014 #

    Merhaba ben 28 yaşındayım, üniversiteyi bitirdikten sonra 2 yıl sınavlarla uğraştım ve kazanamadım, yıkıldım. 2 yıl üst üste, 3 yılda kazandım hemen askere gitmek zorunda kaldım ve küçücük bir yerde 6 ay geçirdim. Aşırı bunaldım çıktığımda, işimin olduğu yerde tek başıma yaşıyorum. Kız arkadaşım başka şehirde ve evlenmeyi planlıyoruz fakat 1 yıldan önce evlenemem. Aileme yük olmak istemediğim için ben ertelemek zorunda kaldım ve kız arkadaşımla sorun yaşadık. Bunlarla uğraşırken son zamanlarda duygu karmaşıklığı birden hüzünlenme, bazen çok huzurlu olma gibi şeyler yaşamaya başladım. Daha sonra tartışmalar esnasında 2 kere kendimi kaybettim, çok hızlı nefes almaya başladım sanki kan beynime çıkmış gibi etraf çok garip görünmeye başladı, sanki mekanın dışındayım gibi daha sonra bütün vücudumda bitkinlik oluştu. Sanki ben değilmişim gibi hissetmeye başladım ve bir anda oluşmaya başladı. Yardımcı olursanız sevinirim teşekkürler.

    • emrah 16/10/2014 #

      Slm arkadaşlar benim adım emrah bende panik atak bozukluğu var psikiyatra gittim öyle söyledi ve ilaç yazdı aldım içtim, kendimi iyi hissediyordum acaba atlatabilecek miyim sizce cvp yazın.

  6. guluzzz 10/03/2014 #

    Slm arkadaşlar her an nefesim kesilecek ölücem, her belirtide ölüm ölücem ölüyorum, bu sefer ölüyorum Allahım yardım et. Her gün her saniye her dakika her saat hiç çıkmıyor aklımdan, nefes alamıyorum, kesiliyor sanki ve o an her şey bitiyor. Her şey ne kadar boş ölumle tartışıyorsun kocaman bir ömür ve bitiyor ve sadece canınla ugraşıyorsun. Bunu yaşayan bilir Allahım bizlere yardım et, şeytana uydurma nefsimize uydurma, sağlık ver huzur ve gerisi boş. Ben 21 yıldır yurt dışındayim benim gibi olan arkadaşlar varsa görüşmek isterim sağlıcakla kalın.

    • hakan 15/03/2014 #

      Ben de yurt dışındayım, yaklaşık 6 yıldır bu hastalığı yaşıyorum ama bu sene çok aşırı çekmeye başladım bir sene öncesine kadar bu kadar aşırı değildi ama bu sene soğuk havaya bile çıkamıyorum. Uykuda titreyerek uyanma, vücudumda titreme ve aşırı yorgunluk, karın ağrıları, merdiven çıkamama, yüzme korkusu, kaybolma korkusu, aç kalma korkusu her şey var. Özellikle de bir kova bile alsam elime 5 metre gitmeden kalbim hızlanıyor bir anda korku da basınca ani atak geçiriyorum. Bu da en kötüsü sanki sadece uyumak geliyor içimden.

  7. gokhan ankara 13/03/2014 #

    Arkadaslar ben bu hastalığı 2 senedir yaşıyorum. Bütün arkadaşların yorumlarını okudum. Admin arkadaşımızın dediği gibi lütfen kesinlikle sağlık kuruluşundan doktordan yardım alın, yaşadıklarımı anlatamam sizlere. Bu hastalığa yakalandıktan sonra hayatım değişti. Devlet hastanesine gittim özel pisikologa gittim ilaç kullandım. Hastalığı yendim demiyorum ama kendimi kontrol edebiliyorum. Eskisinden daha iyiyim lütfen kendinize inanın ve çıkın, gezin, dolaşın, sohbet edin, ilaçlarınızı düzenli kullanın. Bu hastalığı sadece tek siz yaşamıyorsunuz buna inanın, olumlu düşünün, stresten mümkünse uzak kaçın, karanlık ormanda olsanız dahi güzel şeyler düşünün. :)) Sevgilerle admin tskler siteyi beğendim.

  8. guluzzz 16/03/2014 #

    Gökhan kardeşim geldi mi valla hiçbir şey tanımıyor bu rahatsızlık, çok kötü ya.

  9. Mirza 22/03/2014 #

    Genel olarak uyurken geliyor bana nöbet. Öyle bir duygu yoğunluğunu normal bir insan yaşayamaz, çünkü sadece nöbetlerde hisseder panik bozukluğu olan kişi bile. Hani kabustan uyanırsınız ya nefes nefesesinizdir gerçek mi hayal mi ayırt edemezsiniz birkaç saniye. İşte nöbetle uyandığımda o korku, o telaş birkaç saniye değil dakikalarca sürüyor, Kalbim ağzımda çarpıyor, titriyorum sarsılıyorum, o an en çok sevdiklerimize ihtiyaç duyduğumuz an. Kapana kısılmış gibi. aklımdan şu düşünceler geçiyor: Acaba delirecek miyim, Normal olamayacağım artık, Sevdiğim insanlardan kopacağım, Gerçek olmayan bir yerdeyim, buraya kısıldım, çıkamayacağım, Ha nadir olarak da yoğun stresten uzaklaşmak için alkol veya uyuşturucu madde kullandığımda ters tepebiliyor ki o daha berbat bir hale getiriyor insanı.

  10. bediha 22/03/2014 #

    20 yıldır panik atak hastasıyım allah kimseye yaşatmasın.

  11. başlangıç 24/04/2014 #

    Bugün hayatımda panik atak kelimesini 3-5 kez duymama rağmen ne olduğu konusunda tam bilgiye ulaşmak istedim. ve kalp çarpıntılarımın nöbet şeklinde gelip gitmesinin ardında kalan yorgunluğu az çok yaşayanlar bilir. Aynı çarpıntıyı kalp ilacımı almadan atamıyorum ama aldığım ilaçta ritim bozukluğu için. 1 sene öncesine kadar kalbim çarpıntı yapmazdı. Hafif sendeleme olunca kalp doktoruna gittim ve beloc zok kullanmaya başladım. Ama son 6 aydır kalbimdeki çarpıntı beni farklı bir şekilde yoruyor. sanki saatlerce koşmuşum gücüm tükenmiş bir halde gibi oluyorum. oturduğum yerde kalıyorum. Sanırım bugün panik atak olduğumun düşüncesiyle daha kötü duygular yaşamaya başladım. Gözlerim doldu. Ben daha çok gencim bize bu hastalıklar yakışmıyor :(

    • sağlık 25/06/2014 #

      Aynısını bende yaşadım uykumdan deprem oluyormuş gibi uyanıyordum kalbimin çarpıntısından pek dikkate almadım yorgunluktandır diye bu durum sıklaşmaya başladı beni gece acile kadar düşürdü kalbim çıkacak gibi çarpıyor atışını sayamıyorum titreme terleme baygınlık tansiyon düşmesi bir odadan ötekine geçemiyorum yığılıyorum gözlerim kararıyor etraf bembeyaz olup bir anda kendime geliyorum, acayip bir şey kulak çınlaması etraftaki sesleri duymuyordum. iki ay 24 saat ben bunu yaşadım.gitmediğim doktor kalmadı hepside panik atak dedi. Çarpıntım için ilaç kullandım çok rahatlattı fakat titreme mide bulantısı geçmedi, bittim. Ben anladım ki hiçbir şey önemli değilmiş sağlıktan, dünya gözüme gelmedi. Yemeklere hasret kaldım en sonunda bir psikiyatra gittim ilaç verdi. Hamdolsun şimdi çok iyiyim eski sağlığıma geri döndüm. Benden tavsiye hastalığın geçmesini beklemeyin hemen bir doktora gidin çok ilerlemeden boşa eziyet etmeyin kendinize boş lafları takmayın kafanıza ve uykusuzluk, yorgunluk çok tetikliyor paniği. O yüzden kendinize bakın dua edin kuran okuyun çok ama çok iyi geliyor kalbe hepsi geçer selamlar.

  12. Tutkum 22/05/2014 #

    Ben 15 yaşındayım ağladığım zaman bir anda başım dönüyor, nefes alamıyorum, çok şiddetli başım ağrıyor, ellerim ve ayaklarım uyuşuyor ve titriyor gözlerim kararıyor ve bayılıyorum nasıl kurtulabilirim bundan?

    • admin 23/05/2014 #

      Sevgili Tutkum, psikolojik şikayetlerde yaygın inanışın aksine kendi kendimize her zaman yardımcı olamayız. Bir uzmana danışmalısın.

  13. Azra 07/06/2014 #

    Allah çok şükürler olsun ki bende panik atak hastasıydım ama artık bitti.

  14. sakura61 05/07/2014 #

    Panik atak esnasında sakin olmaya çalışın. Düzenli ve sakin şekilde nefes almaya çalışın, bir poşet yardımıyla bunu daha kolay başarabilirsiniz. Poşetin içine yavaşça burundan nefes alıp ağızdan çıkarın. Sakince ve yavaş nefes alın ve çıkarın poşetin içine. Bu işlemi 10 defa yada kendinizi iyi hissedene kadar yapın iyi gelecektir. Bu sizin düzenli nefes almanızı sağlayıp sakinleşmeye yardımcı olacaktır. Ve unutmayın panik sizi öldürmez bunu akıldan çıkarmayın. Panik değil siz güçlüsünüz her şey geçecek ve ölmediğinizi söyleyin kendinize. Sosyal faaliyetler edinin çıkın gezin kafaya bir şey takmayın kendinizi yormayın boş şeylere değmez.

  15. sevdadgt 08/07/2014 #

    Merhaba. Arkadaşlar Allah yardımcımız olsun yaşamayan anlamaz bunu. Ben 4 aydır yaşıyorum psikoloğa gittim ilaç verdi. Haftada bir kez yaşıyorum atakları kalbimde yanma hissiyle uyanıyorum dışarıya çıktığımda bayılma hissi geliyor, bir de tansiyonu düşük olan biriyim. Panik atak tansiyonumu düşürüyor çok zor gerçekten, yaşamın şartlarını değiştiren bir hastalık. Çözümü varmış yapan bilen varsa yardım etsin, biz de çözelim :(

    • SEZEN 08/09/2014 #

      kesinlikle eft sevdacım .

  16. Özo 06/09/2014 #

    Ben 8 aydır panik atak hastasıyım ve bugün bile bunu ağır şekilde yaşadım ve o an sadece yürümek istedim ve az da olsa rahatladım nefes alıp verirken sakin davrandım güzel şeyler düşündüm bu hemen geçirmez ama hafifletiyor yemek yediğim zaman bile anlamsız şekilde midem bulanıyor başım dönüyor bayılacakmış gibi hissediyorum. bu çok korkutuyor ama bununla da yaşamaya alışmak zorunda kalıyoruz doktorum var gidiyorum ilaç kullanıyorum hala, azaldı rahatsızlığım ama geçmedi ne zaman rahatlarız hem bizim elimizde hemde Allah bilir kendinizi sevin ve mutlu olun olmaya çalışın, sıkıntı yaşadığınızda çıkın yürüyüş yapın korkuyla yaşamayın kendi doktoru olun kendinizin çünkü bu hastalık sizin gücünüzle hafifler iyi akşamlar.

  17. SEZEN 08/09/2014 #

    yaklaşık bir yıldır panik atak hastasıyım ve gerçekten çok kötü bir şey. öldürmüyor ama süründürüyor. sevdadgt eft diye bir yöntem var ben yeni başladım bu tedaviye ve her gün gittiğim acil servisten bu sayede kurtuldum. tüm panik atak hastası arkadaşlarım deneyin derim. ilaç yok. sadece tedavi. daha yeni basladım ve biliyorum ki tedavi bitince her şey bitecek.

  18. Nevzat 10/09/2014 #

    2011 panik atağa yakalandım. Ciddi sıkıntılı günler yaşadım. İlaç tedavisi aldım. Beni geçici de olsa çok rahatlattı. Ama çok şükür atlattım sayılır. Çok araştırdım. Çok mücadele ettim. Kesin tedavisi beyinden geçiyor. Doğru nefes alma egzersizleri, beyin jimnastiği, sosyal aktiviteler tedavi için önemli etkenlerden bazıları. İnanmak bu işin temeli olduğunu da unutmamak gerekir.

  19. serap 25/09/2014 #

    5 yıldır panik atak hastasıyım öldürmüyo süründürüyo şerefsiz :D alışmaya çalışın ben alıştım. Kendinizle barışık olun. Aslında bütün organlarımızın sağlam olduğunu da hissedin kalp güzel çalışıyo kaslar müthiş nefes alıp vermek ne güzel. Pes etmeyin savaşın. Allah hepimizin yardımcı olsun acil şifalar.

  20. nur 03/10/2014 #

    Ben 5 yıl önce trambolinden zıplarken dışarıya uçtum. Uçarken de kafamın arkasını demir direğe çarptım ve zaten o an birden elektrikler kesildi. Ayıldığımda dışarıdaydım sersemlemiştim. Kafamın arkası acıyordu ve şişmeye başlamıştı. Hastane yolun karşısındaydı. Hemen aciline gittim ama ilgilenen olmadı hanımefendi bişeyiniz yok dendi hemen yollandım. Başım gittik.e şişiyordu hislerim değişmeye midem bulanmaya kalbim çarpmaya bayılma hissi ve çıldırma hisleriyle ne olduğunu anlayamadan yerde miyim gökte miyim bilemedim. Boğuşmaya başladım bu tam 4 gün 4 gece boyunca sürekli devam etti. Gitmediğim acil kalmadı dr ilgilenmediklerinden böyle yıllarca çektim. Verdikleri ilaçlar bi işe yaramadı. Psikolojik bir sorunum yoktu zaten. Şimdi kendı kendime daha iyiyim ama sanıyorum beynimdeki sinirlerde bir hasar mevcut ve bu da hala arada bir panik atak şeklinde beni yokluyor. Bu kazadan kalan kötü sürpriz Allah herkese acil şifalar versin.

Bir Cevap Yazın


Nedenolur.net, yorumlar bölümünde sorulan sorular için danışmanlık hizmeti vermemektedir ve sorular doktorlara ulaştırılmamaktadır. Çeşitli sağlık koşulları ile ilgili sorduğunuz sorulara verilecek cevaplar tamamen okuyucuların gönüllülük esasına dayanmaktadır. Yorum kısmı hastalıklarla ilgili diğer ziyaretçilerin deneyimlerini paylaşması amacıyla açık tutulmaktadır.